Serwis internetowy korzysta z cookies Dowiedz się więcej Rozumiem, nie pokazuj mi tego komunikatu więcej
Sklep Prywatnego Zdrowia
tekno domino

Prywatne Zdrowie > Artykuły > Ciekawostki medyczne > Szkodliwy azbest
Testery perfum Calvin Klein, Hugo Boss, Bijan, Burberry, Chloe, Davidoff i Elizabeth Arden Sprawdzam!
Prywatne Zdrowie –  Artykuły

Artykuły

Szkodliwy azbest

Dodano:
26 Marzec 2010
Komentarzy:
1
Szkodliwy azbest

Azbest jak bomba

 

Azbest znany jest od kilku tysięcy lat. Szerokie jego zastosowanie nastąpiło w wyniku rewolucji przemysłowej w okresie ostatnich 100 lat. Azbest stosowany był w produkcji około 3000 wyrobów przemysłowych, przede wszystkim do produkcji wyrobów budowlanych, szczególnie płyt dachowych i elewacyjnych, a także rur. Z uwagi na swoje niewątpliwe zalety, jak odporność na wysokie temperatury, działanie mrozu, działanie kwasów, substancji żrących a także elastyczność itp. wykorzystywany był chętnie jako cenny surowiec również w Polsce.


Azbest zawiera sześć minerałów włóknistych z grupy serpentynów (chryzotyl) i amfiboli (krokidolit, amosyt termolit, aktynolit i antofilit). Główną przyczyną aktywności kancerogennej (rakotwórczej) azbestu jest wydłużony kształt jego cząstek, a więc kształt typu włókno.


Pomimo usunięcia w ostatnich kilku latach ok. 1 mln ton azbestu, w całej Polsce wciąż do rekultywacji pozostaje ponad 14 mln ton wyrobów zawierających ten szkodliwy minerał. Zabezpieczenie i usuwanie tak znacznych ilości wyrobów wiąże się z dużymi kosztami. Trwałość płyt azbestowo-cementowych określa się na około 30 lat, natomiast okres eksploatacji innych wyrobów jest z reguły krótszy.

Współcześnie istnieje dostateczna liczba dowodów opartych zarówno na badaniach doświadczalnych na zwierzętach, jak i na wynikach badań epidemiologicznych, pozwalających na uznanie wszystkich rodzajów azbestu za substancje rakotwórcze dla człowieka . Wielkość ryzyka nowotworowego i umiejscowienie nowotworu zależne są od wielu czynników, ale rodzaj azbestu, stężenie włókien respirabilnych (o długości powyżej 5 μm i średnicy poniżej 3 μm oraz stosunku długości do średnicy powyżej 3:1) i czas narażenia wydają się być najważniejsze. Mimo poprawy warunków pracy, azbestozależne choroby zawodowe i parazawodowe w dalszym ciągu stanowią poważną przyczynę niezdolności do pracy, niepełnosprawności i przedwczesnych zgonów. Wynika to z długiego okresu (20 – 40 lat) jaki upływa od pierwszej ekspozycji na pył azbestowy do rozwoju i ujawnienia się takich chorób, jak pylica azbestowa (azbestoza) i nowotwory (raki układu oddechowego, międzybłoniaki). Można przewidywać, że tendencja ta będzie się utrzymywać także w XXI wieku. Z badań przeprowadzonych w Australii wynika, że pomiędzy rokiem 1987 i 2025 zostanie stwierdzonych w tym kraju około 13000 przypadków międzybłoniaka, 40000 przypadków raka płuc i 1000 przypadków pylicy azbestowej wywołanych zawodową i pozazawodową ekspozycją na pyły azbestowe.

SZKODLIWOŚĆ AZBESTU DLA ZDROWIA LUDZKIEGO
Azbest jest nazwą handlową grupy minerałów włóknistych, które pod względem chemicznym są uwodnionymi krzemianami magnezu, żelaza, wapnia i sodu. Chorobotwórcze działanie azbestu powstaje w wyniku wdychania włókien, zawieszonych w powietrzu. Dopóki włókna nie są uwalniane do powietrza i nie występuje ich wdychanie, wyroby z udziałem azbestu nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. Na występowanie i typ patologii wpływa rodzaj azbestu, wymiary tworzących go włókien i ich stężenie oraz czas trwania narażenia. Biologiczna agresywność pyłu azbestowego jest zależna od stopnia penetracji i liczby włókien, które uległy retencji w płucach, jak również od fizycznych i aerodynamicznych cech włókien. Szczególne znaczenie ma w tym przypadku średnica włókien. Włókna cienkie, o średnicy poniżej 3 mikrometrów, przenoszone są łatwiej i docierają do końcowych odcinków dróg oddechowych, podczas gdy włókna grube, o średnicy powyżej 5 mikrometrów, zatrzymują się w górnych odcinkach dróg oddechowych. Skręcone włókna chryzotylu o dużej średnicy, mają tendencję do zatrzymywania się wyżej, w porównaniu z igłowymi włóknami azbestów amfibolowych, z łatwością przenikających do obwodowych części płuc. Chryzotyl źle przewodzi ciepło i elektryczność; występuje głównie w Kanadzie (Quebec), Rosji (m.in. Ural, Sajany), USA, RPA, Zimbabwe i na Cyprze; używany do wyrobu tkanin (np. na ubrania ogniotrwałe), okładzin ciernych szczęk hamulcowych, farb ogniotrwałych, materiałów izolacyjnych, także niepalnych materiałów budowlanych (azbestocementowe płyty). Największe zagrożenie dla organizmu ludzkiego stanowią włókna respirabilne, to znaczy takie, które mogą występować w trwałej postaci w powietrzu i przedostawać się z wdychanym powietrzem do pęcherzyków płucnych. Są one dłuższe od 5 mikrometrów, mają grubość mniejszą od 3 mikrometrów, a stosunek długości włókna do jego grubości nie jest mniejszy niż 3 : 1. Ze względu na to, że włókna azbestu chryzotylowego są łatwiej zatrzymywane w górnych partiach układu oddechowego, w porównaniu z włóknami azbestów amfibolowych oraz ze względu na fakt, że są także skuteczniej usuwane z płuc, narażenie na kontakt z azbestem amfibolowym niesie ze sobą ryzyko zdrowotne. Azbesty amfibolowe (amosytowy, krokidolitowy, antofylitowy, aktynolitowy, tremolitowy) są znacznie mniej rozpowszechnione, występują głównie w RPA, Zimbabwe, Mongolii; ze względu na dużą kwasoodporność używane w przemyśle chemicznym oraz do wyrobu ciśnieniowych rur kanalizacyjnych i wodociągowych.

Mimo istnienia normatywów higienicznych dla stężenia włókien azbestu w powietrzu nie można
określić dawki progowej pyłu dla działania rakotwórczego azbestu. Narażenie zawodowe na pył azbestowy może być przyczyną następujących chorób układu oddechowego:
– pylicy azbestowej (azbestozy),
– łagodnych zmian opłucowych,
– raka płuc (najpowszechniejszego nowotworu złośliwego, powodowanego przez azbest),
– międzybłoniaków opłucnej i otrzewnej, nowotworów o wysokiej złośliwości.

Przy narażeniu komunalnym na pył azbestowy głównym skutkiem zdrowotnym, który należy brać pod uwagę, jest międzybłoniak opłucnej i otrzewnej. W zależności od poziomu ekspozycji, może być obserwowany wzrost ryzyka raka płuc. Zakrojone na szeroką skalę badania przypadków międzybłoniaka oraz trendów zapadalności, wykazały zwiększoną ich częstość w rejonach kopalń i zakładów przetwórstwa azbestu oraz w miastach. Nowotwory te wykazują stopniowy przyrost, rocznie około 10%. Oficjalna statystyka w Polsce wykazuje około 120 przypadków zgonów rocznie, z powodu międzybłoniaka opłucnej. W latach 1976-96 rozpoznano w Polsce 1314 przypadków azbestozy płuc. Biorąc pod uwagę fakt, że okres latencji rozwoju nowotworów związanych z działaniem azbestu może trwać ponad 30 lat oraz niedostateczną wykrywalność w minionych latach i obecnie chorób związanych z narażeniem na azbest, można przypuszczać, że częstość rozpoznań będzie w przyszłości wzrastać. Na przykład we Francji, gdzie badania prowadzi się na większą skalę, stwierdzono, że nowotwór opłucnej atakuje od 400 do 600 osób rocznie.

W Polsce nie występują złoża azbestu nadające się do eksploatacji, natomiast azbest występuje jako zanieczyszczenie złóż innych surowców mineralnych (melafir, gabro, ruda niklu, magnezyt) na Dolnym Śląsku . W latach 70. XX wieku importowano do Polski i przerabiano rocznie na azbestowe wyroby włókiennicze, wyroby azbestowo-cementowe, wyroby cierne i inne około 100 tysięcy ton azbestu, z czego ponad 90% stanowił azbest chryzotylowy. W latach 80. zużycie azbestu spadło do około 60 tysięcy ton, a w roku 1991 wynosiło tylko 30 tysięcy ton . W roku 1985 zaprzestano w Polsce stosowania azbestu krokidolitowego, a w roku 1997 Sejm RP uchwalił ustawę o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest. Zgodnie z tą ustawą, minister gospodarki w porozumieniu z ministrem ochrony środowiska określa corocznie wykaz wyrobów zawierających azbest dopuszczonych do produkcji lub do wprowadzenia na polski obszar celny.

Zasoby azbestów na świecie ocenia się na około 550 milionów ton. Roczne wydobycie azbestów na świecie wynosiło w latach 80. około 4 miliony ton. Wydobycie azbestów, zwłaszcza am- fibolowych, ze względu na ich bardzo wysoką potencjalną kancerogenność uległo w ostatnich latach znacznemu obniżeniu. Azbest jest materiałem praktycznie niezniszczalnym, nie ulega bowiem ani degradacji biologicznej, ani termicznej, w związku z czym po wprowadzeniu do środowiska może on pozostawać tam przez dziesiątki, a być może nawet przez setki lat.

Narażenie na pyły azbestu
Wyróżnia się trzy rodzaje narażenia na pyły azbestowe, a mianowicie ekspozycję zawodową, parazawodową i ekspozycję populacji generalnej (środowiskową).
Ekspozycja zawodowa jest związana z pracą w warunkach narażenia na pył azbestu. Występuje przede wszystkim w kopalniach azbestu i kopalniach innych surowców mineralnych zawierających domieszki azbestu oraz w zakładach produkujących i stosujących wyroby azbestowe. Również prace w warsztatach samochodowych na stanowiskach wymiany szczęk hamulcowych i tarcz sprzęgłowych, prace na stanowiskach wykrawania i wymiany uszczelek z tektury azbestowej lub azbestogumy stanowią źródłonarażenia zawodowego na pyły azbestu. Poważne zagrożenie zdrowia może się także wiązać z pracami polegającymi na usuwaniu wyrobów i materiałów zawierających azbest, nagromadzonych w budynkach przemysłowych i użyteczności publicznej oraz utylizacją powstających przy tym odpadów niebezpiecznych. Pomiary poziomu narażenia na pył azbestu przeprowadzone w latach 1986 – 1990 w 13 polskich zakładach produkujących i stosujących wyroby azbestowe wykazały, że najwyższe stężenia włókien respirabilnych występowały w zakładach włókienniczo-azbestowych i zakładach produkujących materiały cierne. Natomiast najwyższe stężenia pyłu całkowitego stwierdzono w zakładach produkujących wyroby azbestowo- -cementowe i w zakładach stosujących wyroby azbestowe.

Ekspozycja parazawodowa dotyczy mieszkańców terenów sąsiadujących z kopalniami i zakładami przetwarzającymi azbest oraz rodzin pracowników tych zakładów. Pomiary przeprowadzone w mieszkaniach pracowników zakładów wydobywających i przerabiających azbest wykazały podwyższone stężenie włókien azbestu spowodowane przenoszeniem pyłu azbestowego na ubraniach, butach i we włosach. Głównymi następstwami ekspozycji zawodowej są choroby zawodowe (pylica azbestowa, międzybłoniak opłucnej i rak płuca).

Ekspozycja populacji generalnej jest związana z występowaniem azbestu w powietrzu atmosferycznym, wodzie pitnej i artykułach spożywczych. Pomiary stężeń pyłu azbestu w środowisku komunalnym wykazują stosunkowo niskie poziomy zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego włóknami azbestu. Azbest jest wprowadzany do wody ze skał, rud, minerałów i gleb zanieczyszczonych azbestem, ze ścieków przemysłowych, zanieczyszczeń atmosferycznych i rur azbestowo-cementowych. Występowanie azbestu w wodzie pitnej została po raz pierwszy stwierdzona w Kanadzie w roku 1971, a następnie w USA, Niemczech i Wielkiej Brytanii. Artykuły żywnościowe, które zawierają cząstki gleby, pyłu lub brudu, prawie z całą pewnością zawierają włókna azbestowe. Artykuły spożywcze mogą zawierać azbest pochodzący z wody lub talku, który jest używany do polerowania ryżu oraz w prasowanych artykułach żywnościowych.

Mechanizmy biologicznego działania pyłów azbestowych
O ile wielostronne możliwości wykorzystania azbestu znane są już od czasów starożytnych (ceramika azbestowa w Finlandii, tkaniny azbestowe w Grecji), o tyle szkodliwe dla zdrowia właściwości azbestu zostały rozpoznane dopiero na początku ubiegłego stulecia. Pierwsze podjerzenia patologów, że azbest może być szkodliwy pochodzą z lat 1900 – 1906 i zostały odnotowane w Anglii i we Francji. Termin „azbestoza” pojawił się po raz pierwszy w roku 1927. Z badań brytyjskich przeprowadzonych w latach 50. XX wieku wynika, że u pracowników przemysłu azbestowego ryzyko rozwoju raka oskrzeli jest znacznie większe niż w populacji osób nie narażonych na wdychanie azbestu, oraz że normalnie rzadko występujące międzybłoniaki opłucnej i otrzewnej są również związane z ekspozycją na azbest. Azbest może wnikać do organizmu wyłącznie przez drogi oddechowe i w niewielkim stopniu przez skórę, ale zjawiska depozycji, retencji, translokacji i usuwania pyłu z organizmu są powodem, że szkodliwe działanie azbestu może się ujawniać nawet w odległych od układu oddechowego narządach i tkankach. Po epidemiologicznym udowodnieniu związków pomiędzy ekspozycją i schorzeniami wywołanymi przez azbest, wyjaśnienie patomechanizmów tych schorzeń przypadło badaniom eksperymentalnym na zwierzętach, których głównym celem było ustalenie parametrów odgrywających istotną rolę w procesach chorobowych wywoływanych przez azbest. Uzyskanie odpowiedzi na te pytania wydawało się trudne, gdyż dotychczasowe wyniki badań epidemiologicznych były niejednoznaczne, a niekiedy sprzeczne. I tak, częstotliwości występowania nowotworów różniły się znacznie w zależności od rodzaju stanowiska pracy i rodzaju azbestu. Dlatego też uznano początkowo, że wiele typowych dla azbestu właściwości, jak również wynikające z nich drugorzędne skutki biologiczne mogą być wyjaśnieniem fibrogennego i kancerogennego działania azbestu. Początkowo uważano, że najważniejszym czynnikiem w rozwoju pylicy azbestowej może być zawartość krzemionki w pyle, która na drodze czysto chemicznej stymuluje produkcję kolagenu w płucach.

Respirabilne włókna pyłu azbestowego zawierają swoisty czynnik, nie stwierdzony dotąd w innych substancjach kancerogennych, który jest w stanie dać początkowy bodziec w kierunku indukcji procesu nowotworowego. Czynnik ten jest związany z wydłużonym kształtem cząstki, a więc z kształtem typu „włókno lub igła”. Dlatego też włókna należy traktować jako fizyczny czynnik kancerogenny. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że fakt ten absolutnie nie wyklucza udziału innych właściwości azbestu w rozwoju procesu nowotworowego. Na temat mechanizmu działania prowadzącego do rozwoju nowotworu nie ma jednak dotychczas całkowitej jasności. Być może, że długie włókna są fagocytowane tylko częściowo, dzięki czemu z fagocytujących komórek następuje wyciek enzymów cytoplazmatycznych i lizosomalnych, którym tłumaczy się zwiększoną przepuszczalność błon komórkowych fagocytujących makrofagów. Długie włókna wywołują ten efekt prawdopodobnie nie przez podejrzewany od dawna mikrouraz powodowany ostrymi końcami, lecz raczej przez swoją długość lub powierzchnię umożliwiającą „wyciek” enzymów i wolnych rodników z komórek, powodując samotrawienie komórek lub peroksydację błon komórkowych. Oczywiście, wywołane przez włókno chemiczne zaburzenie wymiany lub przemiany materii komórki nie tłumaczy jeszcze, jak następuje transformacja komórki normalnej do komórki nowotworowej. Jednakże ta hipoteza daje wyjaśnienie znacznego synergizmu w działaniu włókien i dymu tytoniowego. Bowiem uszkodzenie błony komórkowej to nie tylko możliwość ucieczki enzymów z komórki, lecz także możliwość wnikania szkodliwych substancji obcych do komórki, a więc także chemicznych kancerogennów zawartych w dymie tytoniowym.

Ostateczne badania doświadczalne potwierdziły, że im włókna azbestowe są dłuższe, tym są bardziej niebezpieczne zarówno ze względu na rozwój pylicy azbestowej, jak i na rozwój nowotworów. Wskazano także na znaczenie średnicy włókien, okazało się bowiem, że włókna cienkie < 2,5 µm są szczególnie groźne. Rozmiary włókien stały się więc punktem wyjściowym do wyjaśnienia patologicznego, a zwłaszcza nowotworowego działania azbestu. Już w doniesieniach z lat 1965 – 1975 wskazywano na to, że określone rodzaje komórek, które w ciągu dziesiątków lat ulegają długotrwałym mikrourazom powodowanym przez „igły” azbestowe zaczynają się w końcu rozmnażać w sposób niekontrolowany, co prowadzi do powstania nowotworu. Przypuszczenie to opiera się w zasadzie na sformułowanej przez Virchoffa teorii, w której drażnienie jest niezbędnym czynnikiem do rozwoju nowotworu.

 

Wśród innych możliwych przyczyn kancerogenności pyłów azbestowych należy wymienić:
– działanie na układy immunologiczne
– zawartość metali związanych chemicznie w cząsteczce azbestu (Mg, Fe, Na, Ni, Co)
– zanieczyszczenia kancerogennymi metalami (Fe, Ni, Co, Cr)
– adsorpcję i przenoszenie substancji organicznych (BaP)
– hamowanie aktywności niektórych enzymów (BaP – hydroksylazy)
– włóknienie płuc (nowotwory wychodzące z blizn).

Kancerogenność maleje następnie wraz ze wzrostem średnicy i przy około 2,0 µm osiąga wartość bliską zera. W odniesieniu dodługości włókien, kancerogenne właściwości włókien można już zaobserwować przy długości 2 µm i osiągają one swoje maksimum przy 20 µm. Włókna o średnicy poniżej 0,25 µm i długości powyżej 8 µm korelowały najlepiej z częstotliwością nowotworów. Korelacja stawała się natomiast słabsza wraz z tym, jak włókna stawały się grubsze i krótsze. Tym niemniej należy podkreślić, że nie można wykluczyć kancerogennego działania włókien krótkich (< 5 µm), chociaż jest ono słabe.

Chociaż włóknisty kształt cząstek pyłów azbestowych musi być obecnie uznany za czynnik kancerogenny, to należy podkreślić, że istnieją także inne czynniki wpływające na kancerogenność tych pyłów. Do najważniejszych należy wymiar dynamiczny włókna, który determinuje miejsce osadzania się (depozycji) pyłu w układzie oddechowym, jak również skuteczność osadzania oraz trwałość włókien w tkance. Chryzotyl ulega tylko częściowemu rozpuszczeniu w płynach fizjologicznych, dotyczy to zwłaszcza ubytku magnezu. W eksperymencie na zwierzętach chryzotyl traktowany kwasem solnym, a więc praktycznie pozbawiony magnezu, okazał się o wiele mniej kancerogenny od azbestu nie trawionego kwasem. Fakt ten interpretuje się w ten sposób, że również właściwości chemiczne włókien mają swój udział w kancerogenności azbestów. W odróżnieniu od chryzotylu, krokydolit prawie nie ulega zmianom w środowiskach biologicznych. Względnie wysoką częstotliwość międzybłoniaków wśród pracowników narażonych na krokydolit można by więc tłumaczyć większą trwałością tych włókien w organizmie.

Ryzyko zdrowotne dla osób narażonych na pył azbestu
Skutki zdrowotne obserwowane u osób narażonych na pył azbestu są wynikiem wnikania (wdychania) do układu oddechowego włókien azbestu zawieszonych w powietrzu. Wchłanianie azbestu drogą pokarmową i przez skórę ma nieznaczący wpływ na rozwój chorób wywoływanych przez azbest. Na występowanie i typ zmian patologicznych wpływa rodzaj azbestu, rozmiary włókien i ich stężenie w powietrzu oraz czas narażenia i rodzaj ekspozycji. Narażenie zawodowe na pył azbestu może być przyczyną pylicy azbestowej (azbestozy), zmian opłucnowych, raka płuca oraz międzybłoniaków ołucnej i otrzewnej. W przypadku ekspozycji parazawodowej i środowiskowej na pył azbestu w zależności od poziomu ekspozycji możliwy jest wzrost ryzyka raka płuca, chociaż głównym skutkiem zdrowotnym, który należy brać pod uwagę, jest międzybłoniak opłucnej. Istnieją badania doświadczalne, kliniczne i epidemiologiczne sugerujące, że z narażeniem na pył azbestu może być związane zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów krtani, żołądka, okrężnicy, jajników oraz innych tkanek i narządów. Jednak zwiększone ryzyko tych nowotworów nie jest dotąd dostatecznie udokumentowane. Wszystkie choroby wywoływane przez pyły azbestu charakteryzują się długimi okresami czasu pomiędzy pierwszym narażeniem a ujawnieniem się zmian patologicznych, okresy te wynoszą najczęściej 15 – 25 lat w przypadku pylicy azbestowej i 20 – 40 lat w przypadku nowotworów.

Pylica azbestowa (azbestoza) jest śródmiąższowym patologicznym zwłóknieniem tkanki płucnej, charakteryzującym się występowaniem tzw. Ciałek azbestowych lub włókien azbestowych. Proces włóknienia jest procesem przewłekłym, który jest kontynuowany nawet po ustaniu narażenia. Schorzenie to obserwowane jest tylko w warunkach narażenia zawodowego, przy stężeniach włókien azbestu przekraczających wartości dopuszczalne. Zmiany opłucnowe wywołane pyłem azbestu mają postać blaszek, zgrubieńbn i odczynów wysiękowych, towarzyszących procesom włóknienia tkanki płucnej. Rak płuca jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym wywoływanym na ogół w warunkach narażenia zawodowego przez wszystkie rodzaje azbestu. Ryzyko raka płuca jest jednak bardzo zróżnicowane i zależy przede wszystkim od rodzaju azbestu, charakterystyki wymiarowej włókien, stężenia włókien, okresu narażenia i nawyku palenia tytoniu.

Międzybłoniak opłucnej jest nowotworem złośliwym występującym niezmiernie rzadko w populacji nie narażonej na pył azbestu. Międzybłoniak może się rozwinąć w warunkach ekspozycji zawodowej, parazawodowej i środowiskowej, a ryzyko jego rozwoju zależy od rodzaju azbestu i przede wszystkim od czasu jaki upłynął od pierwszego narażenia. Okazało się, że w etiologii międzybłoniaka główną rolę odgrywa azbest krokidolitowy, amosytowy i tremolitowy. Rola azbestu chryzotylowego nie jest do końca wyjaśniona, ponieważ obserwowane przypadki tego nowotworu w populacjach narażonych na azbest chryzotylowy przypisuje się często zanieczyszczeniom przez azbesty amfibolowe. W Polsce, w latach 1986 – 1996 odnotowano 51 przypadków międzybłoniaków opłucnej uznanych za chorobę zawodową. Przypadki te stanowiły 2,4% ogólnej liczby międzybłoniaków opłucnej rozpoznanych w tym czasie w populacji generalnej. Z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że znaczna część tych przypadków miała związek z parazawodową lub środowiskową ekspozycją na azbest.

Poprzedni artykuł Następny artykuł

Opinie internautów

Dodaj swoją opinię

  1. Brak Avatara

    mikron

    Data dodania:
    21 Październik 2010

    Ciekawy artykuł. Zastanawiam się, co może zrobić zwykły zjadacz chleba, żeby ochronić swoj rodzinę i siebie przed skutkami azbestu. Jak sprawdzić, czy w domu nie mam materiałów zawierajcych azbest? Jak sprawdzić, czy azbest nie został naniesiony do domu na ubraniu czy butach, bo właśnie w pobliżu domu odbywa sie demontaż płyt azbestowych w sposób 'amatorski'? Gdzie znaleźć firmę, czy laboratorium, które możę wykonać analizę powietrza lub kurzu w domu? Krótko mowiac, kto może pomóc i udzielić konsultacji? Bylbym wdzięczny za jakis pomysł, gdzie szukać porady. Moj adres mikron@gazeta.pl Dziękuję. Mikron

Dodaj opinię

Swoje opinie wyrażać mogą tylko opini zarejestrowane w serwisie

Załóż konto i/lub Zaloguj się

Wyszukiwarka artykułów

Twoja wyszukiwarka

Polecamy: logiczne chińskie gry planszowe, które rozwijają strategiczne myślenie, wyrabiają bystrość umysłu i ćwiczą pamięć.


© 2008-2013 Prywatne Zdrowie. Pewne prawa zastrzeżone