Wiosna i lato to nie tylko dłuższe oraz bardziej słoneczne dni, to również większe narażenie na szkodliwe działanie promieni słonecznych. Korzystając z ciepłej aury i możliwości aktywnego spędzania czasu poza domem skupiamy się na ochronie przed szkodliwym działaniem słońca, zapominając o tym, że także i w przeszklonych pomieszczeniach możemy być narażeni na zgubne działanie promieni UV.
Promieniowanie słoneczne dociera do ziemi, a więc także do powierzchni skóry.
Zawiera promienie podczerwone, widoczne i ultrafioletowe. Promienie UVświatła słonecznego składają się z fali o długości 280-400 nm i zawierają 10% całej energii emitowanej przez słońce.

Wyróżnia się trzy typy promieniowania ultrafioletowego w zależności od długości fali:

• UVA (320-400nm) (około 9,5% promieniowania słonecznego) odpowiada za starzenie się skóry, alergie i w mniejszym stopniu raka skóry. UVA zawierają mniej energii niż UVB, jednak UVA jest 20 razy więcej niż UVB. UVA dzieli się na UVA1 (400-340nm) i UVA2 (340-320nm).
• UVB (290-320nm) (0,5% promieniowania słonecznego) powodują oparzenia, sprzyjają opalaniu, ale także powstawaniu raka skóry.
• UVC (200-290nm) nie dociera do powierzchni ziemi, ponieważ jest pochłaniane przez warstwę ozonową.

Reakcje organizmu na działanie promieniowania ultrafioletowego zależą od licznych czynników takich jak m.in. pogoda, pora dnia, pora roku, zanieczyszczenia środowiskowe, wilgotność i temperatura powietrza, a także wysokości i szerokości geograficznej.

W klimacie umiarkowanym ilość UVdocierających do naszej skóry zależy od pory roku: ekspozycja na UVB jest znacznie większa latem niż zimą. Ekspozycja na UVA i UVB wzrasta odwrotnie proporcjonalnie do szerokości geograficznej. Ilość UVwzrasta o 4% z każdym 1000 metrów powyżej poziomu morza. Pora dnia również odgrywa ważną rolę: UVB najsilniej działają między 10:00 rano i 16:00, zwłaszcza w okolicy południa, natomiast UVA naśladują światło widzialne. Ekspozycja na UVjest zależna od czynników środowiskowych: UVmogą zmieniać się w zależności od rodzaju terenu, w związku z różnym odbiciem promieniowania. UVB, w odróżnieniu od UVA, są prawie całkowicie zatrzymywane przez chmury.

Promienie UVB i UVA przenikają przez na wpół przezroczysty naskórek i docierają do głębiej leżącej skóry właściwej. Promienie UVA pobudzają pewne komórki do wytwarzania melaniny - barwnika chroniącego leżące głębiej tkanki. W miarę gromadzenia się melaniny w naskórku, skóra zaczyna nabierać ciemniejszego zabarwienia.
Za większość niemiłych wspomnień z plaży odpowiada UVB, bowiem ten zakres promieniowania rozszerza naczynia włosowate pod skórą, co z kolei wywołuje napływ krwi. Tak właśnie powstaje dobrze znany nam rumień - objaw oparzenia słonecznego. Oparzenie słoneczne to stan zapalny skóry, spowodowany przez nadmierną ekspozycję na promienie ultrafioletowe, zawarte w widmie światła słonecznego. Obszar skóry staje się czerwony, gorący i wrażliwy na ucisk, a w najcięższych przypadkach dochodzi nawet do powstania pęcherzy. Oparzenia słoneczne występują częściej u osób o jasnej skórze.

Długotrwała ekspozycja na promienie UVmoże spowodować wiele niekorzystnych zmian wyglądu skóry, jej struktury i funkcji. Całość tych zmian określa się jako starzenie skóry spowodowane światłem. Skóra narażona na długie działanie promieni słonecznych staje się szorstka, gruba, nieelastyczna, rogowacieje. Tworzą się głębokie zmarszczki i bruzdy oraz trwałe przebarwienia. Takie zmiany można zaobserwować u ludzi, którzy ze względów zawodowych przebywają przez wiele godzin na słońcu (np. rolnicy czy marynarze). Winę za proces starzenia się skóry przypisywano początkowo głównie promieniowaniu UVB. Obecnie uważa się że w procesie tym istotną rolę odgrywają też promienie UVA, które wnikają głębiej, docierają do skóry właściwej, powodując niekontrolowane modyfikacje w naskórku, uszkadzają włókna kolagenowe w skórze właściwej oraz osłabiają mechanizmy odpornościowe.

Światło słoneczne odgrywa zasadniczą rolę w rozwoju nowotworów skóry. Promieniowanie UVjest najsilniejszym aktywatorem wolnych rodników. Jednym z najbardziej niebezpiecznych działań tych cząsteczek jest niszczenie materiału genetycznego komórki, czego skutkiem może być mutacja i w efekcie powstanie nowotworu. Specjaliści nie są zgodni, czy w tym procesie istotniejsza jest długotrwała ekspozycja, czy też częste oparzenia. Powstające w ich wyniku odczyny mogą doprowadzić do pojawienia się znamion barwnikowych w rodzaju pieprzyków czy przebarwień, z których może z kolei rozwinąć się nowotwór. Najczęstszym nowotworem skóry jest czerniak złośliwy. Powszechnie panuje pogląd, że istotnym czynnikiem ryzyka są oparzenia słoneczne, zwłaszcza we wczesnym dzieciństwie. Dlatego dzieci powinny z umiarem korzystać ze słońca, a najmłodsi, poniżej 3 lat, w ogóle nie powinni być wystawiani na bezpośrednie działanie letniego słońca.
Pod wpływem słońca zaostrzają się także niektóre choroby skóry. Do tej grupy należą m.in. toczeń rumieniowaty, choroby pęcherzowe, trądzik różowaty, liszaj płaski, zapalenie skórno-mięśniowe i opryszczka. U chorych na łuszczycę czy atopowe zapalenie skóry istnieją duże różnice w reakcji na światło. U niektórych występuje wybitna nadwrażliwość na słońce, na innych promieniowanie słoneczne wywiera korzystny wpływ.

Ulepszone oznakowanie

Kampania Komisji prezentuje zmiany, jakie nastąpią w oznakowaniu produktów z filtrem przeciwsłonecznym w następstwie przyjęcia zaleceń Komisji w sprawie skuteczności produktów ochrony przeciwsłonecznej i odnoszących się do nich oświadczeń wydanych we wrześniu 2006 r. Zgodnie z tymi zaleceniami:
Oznaczenia takie jak „blokada przeciwsłoneczna" lub „stuprocentowa ochrona” nie powinny być stosowane. Pomimo że na produktach zawierających filtry przeciwsłoneczne często pojawiają się informacje takie jak „blokada przeciwsłoneczna” (sunblocker) lub „całkowita ochrona”, nie ma takiego produktu, który zapewniałby pełną ochronę przed promieniowaniem UV.
Oprócz tradycyjnych oznaczeń SPF (współczynnik ochrony przeciwsłonecznej) należy stosować znormalizowane opisy słowne („niska”, „średnia”, „wysoka” i „bardzo wysoka ochrona”), dzięki którym klient może dobrać odpowiedni produkt ochrony przeciwsłonecznej.
Lepsze oznakowanie odnoszące się do ochrony przed promieniowaniem UV-A: Promieniowanie UV-B jest przyczyną „oparzenia słonecznego”, natomiast promieniowanie UV-A powoduje przedwczesne starzenie się skóry i ma niekorzystny wpływ na system odpornościowy organizmu. Oba typy promieniowania w znacznym stopniu zwiększają ryzyko wystąpienia raka skóry. Współczynnik ochrony przeciwsłonecznej, zwany SPF (sun protection factor) odnosi się tylko do poziomu ochrony przed oparzeniem słonecznym (promieniowanie UV-B), a nie do podobnych skutków promieniowania UV-A. Produkty ochrony przeciwsłonecznej, które zapewniają ochronę tylko przed promieniowaniem UV-B, mogą dawać fałszywe poczucie bezpieczeństwa, ponieważ nie chronią skóry przed promieniowaniem UV-A. Producenci zaczynają umieszczać na etykietach znormalizowane oznaczenie ochrony przed UV-A. Odnosi się ono do minimalnego, obliczonego przy pomocy standardowej metody badawczej poziomu ochrony, który jest tym wyższy im wyższy jest współczynnik ochrony przeciwsłonecznej.

Dane dotyczące sektora produktów z filtrem przeciwsłonecznym

Producenci kosmetyków będą stopniowo wprowadzać nowy sposób oznaczania ochrony przed promieniowaniem UVA przy pomocy nowego logo, zgodny z wydanymi niedawno przez Komisję Europejską zaleceniami. Pełna zgodność zostanie osiągnięta dopiero w lecie 2008 r., ponieważ etykiety na rok 2007 zostały już wydrukowane. Nie oznacza to, że pozostałe produkty nie zapewniają odpowiedniego poziomu ochrony przed promieniowaniem UVA. Na razie zaleca się klientom, aby zapoznawali się z pełnym brzmieniem etykiety.

O czym powinni pamiętać konsumenci w sezonie letnim bieżącego roku?

Ulepszony system etykietowania pojawi się na rynku w lecie 2007 r. Równocześnie zaleca się, aby klienci stosowali produkty ochrony przeciwsłonecznej jako tylko jeden z wielu środków ochrony przed słońcem.
Oprócz tego należy:

• unikać zbyt długiego przebywania na słońcu w godzinach, kiedy promieniowanie jest najsilniejsze (zazwyczaj od godz. 11 do 15);
• jeśli uniknięcie promieniowania nie jest możliwe - używać odzieży ochronnej; dodatkowo chronić się używając nakryć głowy i okularów słonecznych;
• zapobiegać narażeniu niemowląt i małych dzieci na bezpośrednie działanie promieni słonecznych;
• używać produktów ochrony przeciwsłonecznej chroniących zarówno przed promieniowaniem UVB, jak i UVA;
• używać produktów ochrony przeciwsłonecznej w odpowiedniej ilości. Prawidłowe stosowanie kosmetyków jest tak samo ważne, jak ich wybór. Aby osiągnąć poziom ochrony równy wskazanemu na opakowaniu współczynnikowi ochrony przeciwsłonecznej należy nałożyć kosmetyk w ilości 2mg/cm² skóry. Do ochrony ciała osoby dorosłej potrzeba około 36 gramów kosmetyku, czyli około sześciu łyżeczek. Zazwyczaj konsumenci używają jedynie połowy tej ilości. Aby utrzymać odpowiedni poziom ochrony, trzeba tę samą ilość nałożyć powtórnie po wyjściu z wody lub wytarciu się ręcznikiem. Poniżej przedstawiono piktogramy, które będą stosowane w celu podkreślenia znaczenia powyższych informacji

Jaki jest twój typ skóry i jaka jest jej podatność na działanie słońca?

W zależności od reakcji na promienie słoneczne rozróżnia się cztery rodzaje skóry. Znajomość czułości Twojej skóry na promieniowanie słoneczne ułatwi Ci dostosowanie optymalnych warunków przebywania na słońcu. Jak można ograniczyć wpływ niekorzystnego oddziaływania promieniowanie UV?

• Typ I - o największej podatności na oparzenia 
charakterystyczny dla osób posiadających: 
włosy: rude lub jasny blond 
kolor oczu: niebieski lub zielony 
karnację: mlecznobiałą albo bardziej jasną, piegowatą 
w efekcie opalania nie powstaje opalenizna, raczej występują zaczerwienienia 
skóra jest bardzo mało odporna na działanie promieni UV. Podczas plażowania chroń się w cieniu i smaruj ciało kremami - blokerami o dużych faktorach /np.60 i więcej/. 
Podczas plażowania ukryj się w się w cieniu parasola albo drzewa. Zmniejszysz o ponad 50% dawkę promieni słonecznych.
• Typ II - o dużej podatności na oparzenia 
charakterystyczny dla osób posiadających: 
włosy: blond lub jasny brąz 
kolor oczu: niebieski, szary, zielony 
karnację: jasną, do tego typu zalicza się także skórę dzieci 
w efekcie opalania powstaje delikatnie brązowa opalenizna 
Jesteś podatny na oparzenia. Używaj kremów z wysokimi filtrami i nie przebywaj na słońcu zbyt długo. Smaruj całe ciało filtrami o średnich i wysokich 20-40. faktorach. Pamiętaj że cienki materiał jest niewielką ochroną przed palącymi promieniami, dlatego stosuj specjalna bieliznę odporną na UV. W przypadku oparzenia weź kąpiel lub chłodny prysznic i posmaruj ciało chłodzącymi balsamem.
• Typ III - o niskiej podatności na oparzenia 
charakterystyczny dla osób posiadających: 
włosy: ciemny blond lub brązowe 
kolor oczu: brązowe, szare, wyjątkowo niebieskie 
karnację: jasną lub złocisto brązową 
w efekcie opalania powstaje opalenizna złocista albo ciemna, poprzedzona zaczerwienieniem skóry
• Typ IV - brak lub minimalna podatność na oparzenia 
charakterystyczny dla osób posiadających: 
włosy: ciemny brąz lub czarne 
kolor oczu: orzechowe lub ciemnobrązowe 
karnację: jasnobrązowa albo oliwkowa 
w efekcie opalania powstaje brązowy albo ciemnobrązowy opalenizna.

Zasady Profilaktyki Przeciwsłonecznej u Dzieci

Ochronę skóry przed promieniowaniem słonecznym należy rozpocząć już w okresie noworodkowym, a następnie kontynuować przez okres całego dzieciństwa i życia.
Podstawowym elementem jest unikanie bezpośredniej ekspozycji skóry na światło słoneczne. Częstym argumentem rodziców i czasami także lekarzy, przemawiającym za korzystnym działaniem promieniowania UVna organizm niemowlęcia, jest zwiększenie syntezy witaminy D. Obecnie wszystkie niemowlęta objęte są profilaktyka rozwoju krzywicy, dlatego otrzymują preparaty witaminy D doustnie w ilościach wystarczających na pokrycie ich dużego w tym okresie zapotrzebowania. Nie ma obecnie żadnego racjonalnego uzasadnienia narażania noworodków i niemowląt, jak również dzieci starszych, na bezpośrednie działanie promieniowania UV.

Poprzedni artykuł Następny artykuł

Dodaj swoją opinię

1. 

   Emilcia_89

   Data dodania:

   05 Maj 2009

   Takich przypadkow jest mnostwo!! Ja ZAWSZE smaruje dziecko przed wyjsciem, w kazda pore roku! Teraz kiedy slonce swieci zwracam na te czynnosc szczegolna uwage!

2. 

   21212

   Data dodania:

   04 Maj 2009

   Widzałem wczoraj poparzoną dziewczynkę, rodzice zapomnieli ją posmarować kremem z filtrem UV. Płakała strasznie, bardzo było mi jej żal. Jej mama mówiła, że nie zauważyła że tak długo była na słońcu. Może jakiś miernik promieniowania był by pomocny, np w telefonie komórkowym, lub w zegarku. Z.

3. 

   00kogi

   Data dodania:

   05 Maj 2009

   Uważaj na słońce

4. 3 z 4 opinii. Załóż konto i/lub Zaloguj się aby zobaczyć wszyskie

Swoje opinie wyrażać mogą tylko opini zarejestrowane w serwisie

Załóż konto i/lub Zaloguj się