WIEK

SZCZEPIENIE

PRZECIW

UWAGI

w ciągu 24 godzin

po urodzeniu

WZW typu B -

domięśniowo

GRUŹLICY -

śródskórnie

szczepionką

BCG

Szczepienie noworodków przeciw gruźlicy

winno być wykonane jednocześnie

lub nie później niż w 24 godz.

od szczepienia przeciw WZW typu B.

2 miesiąc życia (po 6 tygodniach od szczepienia przeciw gruźlicy i WZW typu B)

WZW typu B- domięśniowo

BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI

- podskórnie szczepionką DTP

Dwie kolejne dawki szczepienia pierwotnego przeciw WZW typu B podawane są w odstępach sześciotygodniowych, trzecia dawka uzupełniająca szczepienie podstawowe po 6 miesiącach od pierwszej dawki (cykl: 0; 1; 6).

Dawkę drugą szczepionki WZW typu B należy podać jednocześnie z pierwszą dawką szczepionki DTP, a dawkę trzecią jednocześnie z trzecią dawką POLIO.

przełom 3 i 4 miesiąca życia (po 6 tygodniach od poprzedniego szczepienia)

BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI

- podskórnie szczepionką DTP

POLIOMYELITIS - podskórnie lub

domięśniowo

szczepionką zabitą

- IPV (1,2 i 3 typ

wirusa) pierwsza

dawka

Jako pierwszą dawkę szczepienia przeciw POLIOMYELITIS stosuje się szczepionkę zabitą IPV. Podaje się ją na przełomie 3 i 4 miesiąca życia jednocześnie z drugą dawką szczepionki DTP. Pozostałe dawki szczepienia POLIO prowadzi się szczepionką żywą.

Dzieciom z przeciwwskazaniami do szczepienia żywą szczepionką przeciw poliomyelitis (OPV) należy wykonać również pozostałe dawki podskórnie szczepionką zabitą (IPV) w cyklu jak szczepionką żywą.

5 miesiąc życia (po 6 tygodniach od poprzedniego szczepienia)

BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI

- podskórnie szczepionką DTP

POLIOMYELITIS - doustnie

szczepionką żywą

poliwalentną OPV (1,2,3 typ wirusa)

druga dawka

Trzy kolejne dawki szczepienia podstawowego DTP podawane są w odstępach sześciotygodniowych.

1 ROK

ŻYCIA

przełom 6 i 7 miesiąca życia (po 6 tygodniach od poprzedniego szczepienia)

WZW typu B - domięśniowo

POLIOMYELITIS - doustnie

szczepionką żywą

poliwalentną OPV

(1,2,3 typ wirusa)

trzecia dawka

U dzieci z przeciwwskazaniami do szczepienia przeciw krztuścowi można:

a) zastosować szczepionkę DT - według zaleceń producenta. Wówczas w 2 miesiącu życia trzeba podać domięśniowo szczepionkę przeciw WZW typu B, a po 6 tygodniach jednocześnie zaszczepić pierwszą dawką DT (podskórnie) i pierwszą dawką szczepionki POLIO (IPV -podskórnie). Po następnych 6 tygodniach podać: drugą dawkę szczepionki DT (podskórnie) i jednocześnie - drugą dawkę szczepionki POLIO (OPV - doustnie),

b) rozważyć zastosowanie szczepionki DTaP (z bezkomórkową komponentą krztuścową) w cyklu jak DTP

Patrz również - "Informacje uzupełniające" - część III PSO

12 miesiąc życia

GRUŹLICY - śródskórnie szczepionką BCG

Szczepienie tylko u dzieci, które w wyniku pierwszego szczepienia BCG nie mają blizny bądź mają bliznę o średnicy mniejszej niż 3 mm.

U dzieci ze styczności z chorym na gruźlicę należy wykonać próbę tuberkulinową i szczepić dzieci tuberkulinoujemne w dniu odczytania próby.

2 ROK ŻYCIA

13-14 miesiąc życia

ODRZE - podskórnie szczepionką żywą

Szczepienie podstawowe.

Podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na odrę - nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia; szczepionkę należy podać po upływie dwóch miesięcy od wyzdrowienia. Zamiast szczepionki pojedynczej przeciw odrze można podać w 13-15 miesiącu życia szczepionkę potrójną przeciw odrze, śwince i różyczce zalecaną w części II PSO.

16-18 miesiąc życia

BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI

- podskórnie szczepionką DTP

POLIOMYELITIS - doustnie

szczepionką żywą

poliwalentną OPV

(1,2 i 3 typ

wirusa) czwarta

dawka

Czwarta dawka, uzupełniająca szczepienie podstawowe DTP i POLIO.

Dzieci, które w pierwszym roku życia otrzymały dwie dawki DT, należy zaszczepić podskórnie trzecią dawką DT.

Dzieciom z przeciwwskazaniami do szczepienia żywą szczepionką przeciw poliomyelitis (OPV) należy podać podskórnie szczepionkę zabitą (IPV).

OKRES PRZEDSZKOLNY

6 rok życia

BŁONICY, TĘŻCOWI - podskórnie

szczepionką DT

POLIOMYELITIS - doustnie

szczepionką żywą

poliwalentną OPV

(1, 2 i 3 typ

wirusa)

Pierwsza dawka przypominająca

7 rok życia

ODRZE - podskórnie szczepionką

żywą

Dawka przypominająca. Podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na odrę - nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia; szczepionkę należy podać po upływie dwóch miesięcy od wyzdrowienia. Zamiast szczepionki pojedynczej przeciw odrze można podać szczepionkę potrójną przeciw odrze, śwince i różyczce zalecaną w części II PSO.

po 6 tygodniach od szczepienia przeciw ODRZE

GRUŹLICY - śródskórnie szczepionką

BCG

Szczepienie bez próby tuberkulinowej. U dzieci ze styczności z chorym na gruźlicę należy wykonać próbę tuberkulinową i szczepić dzieci tuberkulinoujemne w dniu odczytania próby.

11 rok życia

POLIOMYELITIS - doustnie

szczepionką żywą

poliwalentną OPV

(1, 2 i 3 typ

wirusa)

Druga dawka przypominająca

SZKOŁA PODSTAWOWA I GIMNAZJUM

12 rok życia

GRUŹLICY - śródskórnie szczepionką

BCG

Tylko dzieci z ujemnym wynikiem próby tuberkulinowej Mantoux.

Szczepienie należy wykonać w dniu odczytania próby.

13 rok życia

RÓŻYCZCE - podskórnie

Tylko dziewczęta

14 rok życia

WZW typu B - domięśniowo

3-krotnie w cyklu 0; 1; 6 miesięcy

Szczepienie należy podać młodzieży rozpoczynającej naukę w gimnazjum (I lub II klasa).

Nie należy szczepić osób szczepionych wcześniej podstawowo, np. w ramach szczepień zalecanych.

BŁONICY, TĘŻCOWI - podskórnie

szczepionką Td

Druga dawka przypominająca. Szczepienie można podać jednocześnie (tzn. w tym samym dniu) ze szczepieniem przeciwko WZW typu B.

SZKOŁA PONADPODSTAWOWA

19 rok życia lub ostatni rok nauki w szkole

BŁONICY, TĘŻCOWI - podskórnie

szczepionką Td

Trzecia dawka przypominająca; nie powinna być podana wcześniej niż po upływie 3 lat od ostatniej dawki szczepionki DT lub Td

SZCZEPIENIE

PRZECIW

OSOBY PODLEGAJĄCE

SZCZEPIENIU

UWAGI

GRUŹLICY

śródskórnie szczepionką BCG

- tuberkulinoujemni studenci akademii medycznych i

uczniowie policealnych szkół medycznych (w

pierwszym miesiącu nauki) niezbadani próbami

tuberkulinowymi w ciągu ostatnich 12 miesięcy

Szczepienie należy wykonać w dniu odczytania próby tuberkulinowej Mantoux

WZW typu B

- domięśniowo

- pracownicy wykonujący zawody medyczne o wysokim

ryzyku zakażenia,

- uczniowie średnich i policealnych szkół medycznych

oraz studenci akademii medycznych w ciągu

pierwszego roku szkolnego/akademickiego,

- osoby z bliskiego otoczenia chorych na WZW typu B

i nosicieli HBV (domownicy oraz osoby przebywające

w zakładach opiekuńczych, wychowawczych i

zakładach zamkniętych)

Szczepienia podstawowe wg schematu:

0; 1; 6 miesięcy

Pojedyncze dawki przypominające:

w odstępach co 5 lat tylko dla pracowników służby zdrowia narażonych w sposób szczególny na zakażenie.

BŁONICY

- podskórnie szczepionką

monowalentną (d, D) lub skojarzoną ze szczepionką przeciw TĘŻCOWI (Td, DT)

- osoby ze styczności z chorymi na błonicę,

- pracownicy służby zdrowia, personel zatrudniony

w ośrodkach dla uchodźców, wytypowani

funkcjonariusze Policji, osoby zatrudnione na

przejściach granicznych oraz przy obsłudze

pasażerów w komunikacji lotniczej, kolejowej i

autobusowej na trasach międzynarodowych w kierunku

wschodnim,

- osoby wyjeżdżające do państw, w których występują

zachorowania na błonicę,

- osoby w wieku 20-29 lat ze wschodnich województw

przygranicznych

W szczepieniach przypominających należy podać:

- osobom w wieku do 30 lat - jedną dawkę d (Td)

- osobom w wieku 30 lat i starszym -jedną dawkę d (Td), a po miesiącu drugą dawkę d (Td)

- dzieciom - jedną dawkę DT lub D, zależnie od wskazań.

TĘŻCOWI

-podskórnie szczepionką zabitą

ze wskazań indywidualnych osoby, które uległy zranieniu

Liczba dawek zależna od daty i cyklu poprzedniego szczepienia; w uodpornieniu czynno-biernym podaje się także antytoksynę tężcową.

WŚCIEKLIŹNIE

- domięśniowo szczepionką zabitą

ze wskazań indywidualnych osoby podejrzane o zakażenie wirusem wścieklizny (pokąsane przez zwierzęta podejrzane o wściekliznę, dzikie lub nieznane);

szczepienie w wytypowanych punktach szczepień

Cykl szczepień według zaleceń producenta. W uodpornieniu czynno-biernym podaje się także surowicę lub swoistą immunoglobulinę przeciw wściekliźnie.

DUROWI BRZUSZNEMU

- podskórnie szczepionką Ty lub TyTe

decyzję podejmuje wojewódzki inspektor sanitarny zależnie od lokalnej sytuacji epidemiologicznej

Szczepienie podstawowe według schematu: 0; 1; 12 miesięcy.

Pojedyncze dawki przypominające:

w odstępach co 3 - 5 lat.

SZCZEPIENIA

PRZECIW

ZALECANE

OSOBOM

UWAGI

WZW typu B domięśniowo

- dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki

- dzieciom i młodzieży, nieobjętym dotąd szczepieniami

obowiązkowymi,

- osobom, u których ryzyko zakażenia wynika z narażenia na

ekspozycje związane z przerwaniem ciągłości tkanek lub

kontakty seksualne

zaleca się szczepionki rekombinowane

WZW typu A domięśniowo

- dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki

- dzieciom w wieku przedszkolnym, szkolnym i młodzieży;

szczególnie zalecane dzieciom rozpoczynającym naukę w

szkole podstawowej, które nie chorowały na WZW typu A,

- osobom wyjeżdżającym do krajów o wysokiej zapadalności na

WZW typu A,

- osobom zatrudnionym przy produkcji i dystrybucji żywności

ODRZE, ŚWINCE, RÓŻYCZCE -podskórnie - jedną dawką szczepionki skojarzonej

- dzieciom w wieku 13-15 miesięcy oraz w 7 roku życia zamiast

obowiązkowego szczepienia przeciw odrze; podawane w

wywiadzie przebycie zachorowań na odrę, świnkę lub różyczkę

- nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia; szczepionkę

należy podać po upływie 2 miesięcy od wyzdrowienia

Rekomendowane są szczepionki: zawierające atenuowany szczep świnkowy inny niż Urabe AM-9

ŚWINCE

- podskórnie - jedną dawką szczepionki pojedynczej

- dzieciom od 13 miesiąca życia nieszczepionym przeciw

śwince (szczepionkami skojarzonymi); podawane w wywiadzie

przebycie zachorowania na świnkę nie jest przeciwwskazaniem

do szczepienia; szczepionkę należy podać po upływie 2

miesięcy od wyzdrowienia

szczepionki: zawierające atenuowany szczep świnkowy inny niż Urabe AM-9

GRYPIE

- dawkowanie i cykl szczepień według wskazań producenta szczepionki

ze wskazań klinicznych i indywidualnych:

- przewlekle chorym (astma, cukrzyca, niewydolność układu

krążenia, oddychania, nerek),

- w stanach obniżonej odporności,

- w podeszłym wieku,

ze wskazań epidemiologicznych:

- pracownikom służby zdrowia, szkół, handlu, transportu,

budownictwa oraz osobom narażonym na kontakty z dużą liczbą

ludzi bądź pracującym na otwartej przestrzeni

Szczepionki ważne są tylko jeden rok ze względu na coroczne zmiany składu według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia.

KLESZCZOWEMU ZAPALENIU MÓZGU

- dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki

- przebywającym na terenach o nasilonym występowaniu tej

choroby:

osobom zatrudnionym przy eksploatacji lasu,

stacjonującemu wojsku, rolnikom, młodzieży odbywającej

praktyki oraz turystom i uczestnikom obozów i kolonii

Zakażeniom wywoływanym przez HAEMOPHILUS INFLUNZAE typ b

- domięśniowo lub podskórnie

- dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki

- dzieciom od drugiego miesiąca życia dla zapobiegania

zapaleniom opon mózgowo-rdzeniowych, posocznicy, zapaleniom

nagłośni itp.

Jeżeli szczepienie stosuje się w pierwszym

roku życia dziecka, najlepiej pierwszą dawkę podać

jednocześnie ze szczepionkami WZW B i DTP, drugą z DTP

i POLIO (IPV), natomiast dawkę trzecią ze szczepionkami

DTP i POLIO (OPV)

BŁONICY, TĘŻCOWI- podskórnie

- dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki

- osobom dorosłym (szczepionym podstawowo) pojedyncze dawki

przypominające co 10 lat, a nieszczepionym w przeszłości

- szczepienie podstawowe

RÓŻYCZCE - podskórnie

- dawkowanie i cykl szczepień wg wskazań producenta szczepionki

- młodym kobietom, zwłaszcza pracującym w środowiskach

dziecięcych (przedszkola, szkoły, szpitale, przychodnie),

dla zapobiegania różyczce wrodzonej. Nie wolno szczepić w

okresie ciąży. Przez trzy miesiące po szczepieniu nie

należy zachodzić w ciążę

ŻÓŁTEJ GORĄCZCE I INNYM CHOROBOM

- wyjeżdżającym za granicę, według wymogów kraju docelowego

oraz Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych.

Szczegółowych informacji udzielają wojewódzkie stacje

sanitarno-epidemiologiczne

Wszystkie szczepionki stosowane w punktach szczepień dla wyjeżdżających za granicę są zarejestrowane w Polsce.

po podaniu szczepionki

można podać

żywą zabitą

żywej

6 tyg.

4 tyg.

Szczepionki żywe:

- wirusowe: OPV, przeciw odrze, śwince, różyczce, żółtej

gorączce;

- bakteryjne: BCG

zabitej

4 tyg.

4 tyg.

Szczepionki nieżywe:

(zabite, anatoksyny

- wirusowe: IPV, przeciw wzw B i A, wściekliźnie, grypie,

k.z.m.

i inne)

- bakteryjne: DTP, DT, Td, D, Te, TyTe, Ty, Hib i przeciw

cholerze.