Przez nasze żyły i tętnice pod określonym ciśnieniem stale krąży krew.

Ciśnienie tętnicze krwi zależy od dopływu i od odpływu krwi ze zbiornika tętniczego. Tętnice są elastyczne, a więc mogą się rozciągać. Dzięki temu transport krwi w układzie krążenia odbywa się równomiernie i rytmicznie.   

Pomiar ciśnienia tętniczego krwi jest uważany w medycynie za najważniejsze badanie czynności układu sercowo-naczyniowego.

Metodę pomiaru ciśnienia tętniczego opracował włoski lekarz Scipione Riva Rocci. Ustalone są dwie oddzielne wielkości ciśnienia tętniczego:

1. ciśnienie tętnicze skurczowe

2. ciśnienie tętnicze rozkurczowe

Ciśnienie tętnicze skurczowe występuje podczas skurczu serca – jest najwyższe w okresie maksymalnego wyrzutu lewej komory. W praktyce lekarskiej mierzone jest w tętnicy ramiennej na poziomie ujścia lewej komory do aorty. Ciśnienie tętnicze skurczowe u dwudziestolatka powinno wynosić ok. 120 mm Hg (16 kPa).

Ciśnienie tętnicze rozkurczowe odpowiada fazie zwiotczenia serca. Panuje w chwili spoczynku. Ciśnienie rozkurczowej jest przede wszystkim wskaźnikiem elastyczności ścian tętniczych.

Wartość ciśnienia rozkurczowego wynosi ok. 70 mm Hg (9,3 kPa).

Wartość ciśnienia tętniczego, które np. U czterdziestolatka uważane są za dopuszczalne i mieszczą się w normie to ok. 140 mm Hg ciśnienie skurczowe oraz do ok. 90 mm Hg ciśnienie rozkurczowe.

O podwyższonym ciśnieniu tętniczym mówimy, gdy ciśnienie skurczowe wynosi lub przekracza 140 mm Hg, a rozkurczowe 90 mm Hg. Oceniając ciśnienie krwi należy uwzględnić wiek pacjenta.

Mierzenie ciśnienia krwi

Wartość ciśnienia tętniczego zależy od wieku badanego, zmęczenia oraz jego stanu zdrowia. Zmienia się także w ciągu doby: wzrasta w trakcie wysiłku fizycznego, a ulega obniżeniu podczas snu.

Zarówno skurczowe, jak i rozkurczowe ciśnienie mierzymy po owinięciu wokół ramienia rękawu uciskowego połączonego z miernikiem ciśnienia – manometrem wyposażonym w stetoskop. Najdokładniejsze aparaty do mierzenia ciśnienia tętniczego to właśnie manometry, w których jest słupek rtęci. Od około 100 lat do pomiarów ciśnienia krwi używa się metody osłuchowej Korotkowa.

Na rynku dostępnych jest także wiele dobrych zautomatyzowanych mierników elektronicznych, które znacznie ułatwiają pomiar. Trzeba jednak zaznaczyć, że częściej można popełnić błąd przy mierzeniu i uzyskać nie dość dokładne wyniki.

Powinni się tego nauczyć i wykonywać przynajmniej raz dziennie chorzy cierpiący na nadciśnienie tętnicze. Trzeba zatem zakupić, najlepiej w porozumieniu z lekarzem, specjalny aparat do mierzenia ciśnienia. Aby mieć pewność, że mierzy się je właściwie, w pierwszym okresie powinien pomóc pacjentowi lekarz lub pielęgniarka.

Jak prawidłowo zmierzyć ciśnienie krwi?

Przed wykonaniem pomiaru należy przygotować sprzęt (manometr, stetoskop), usiąść przy stole, uwolnić ramię z krępującej odzieży, odprężyć się i poczekać co najmniej 3 min.

Załóż mankiet na ramię, tak aby jego dolny brzeg znajdował się 2-3 cm powyżej zgięcia łokciowego. Mankiet powinien przylegać do ramienia dość ściśle, a jego gumową poduszkę należy umieścić nad zgięciem łokciowym. Przed rozpoczęciem pomiaru trzeba upewnić się, że aparat wskazuje wartość 0 mm Hg.

Oprzyj wygodnie rękę o blat stołu. Włóż słuchawki do uszu i wolną ręką szybko napompuj mankiet do poziomu 20-30 mm Hg, powyżej przewidywanej wartości ciśnienia skurczowego. Przyłóż stetoskop do miejsca w zgięciu łokciowym, gdzie najlepiej wyczuwasz tętno. Wypuszczaj powoli powietrze z mankietu, by powietrze powoli wypływało z napełnionej opaski, nie szybciej niż 2 mm Hg na sekundę.

Moment, w którym usłyszysz pierwszy ton, odpowiada ciśnieniu skurczowemu, tony są jeszcze słyszalne aż do chwili, kiedy ucichną całkowicie. Ostatni słyszalny ton oznacza wartość ciśnienia rozkurczowego. Jeszcze inaczej: gdy osłuchujemy stetoskopem tętnicę ramieniową w zgięciu łokciowym, przeciskanie się krwi przez zacisk odbieramy jako stukanie, Pierwsze stuknięcie odpowiada ciśnieniu skurczowemu, koniec stukania – jednolity szum – ciśnieniu rozkurczowemu.

Zapamiętaj zmierzone wartości.

 

 

 

Poprzedni artykuł Następny artykuł

Swoje opinie wyrażać mogą tylko opini zarejestrowane w serwisie

Załóż konto i/lub Zaloguj się