Serwis internetowy korzysta z cookies Dowiedz się więcej Rozumiem, nie pokazuj mi tego komunikatu więcej
Sklep Prywatnego Zdrowia
tekno domino

Prywatne Zdrowie > Artykuły > Poradnik pacjenta > Wpływ pogody na samopoczucie człowieka
Testery perfum Calvin Klein, Hugo Boss, Bijan, Burberry, Chloe, Davidoff i Elizabeth Arden Sprawdzam!
Prywatne Zdrowie –  Artykuły

Artykuły

Wpływ pogody na samopoczucie człowieka

Dodano:
17 Listopad 2009
Komentarzy:
3
Wpływ pogody na samopoczucie człowieka

Niezdrowa pogoda?

Wpływ pogody na nasze zdrowie i samopoczucie jest znacznie większy, niż podejrzewamy. Przed pogodą nie da się uciec, pogoda jest zawsze – lepsza lub gorsza. Jak zatem reagujemy na te niewidzialne ruchy prądów powietrznych, zmiany ciśnienia, czy fronty atmosferyczne? Co sprawia, że nasz organizm osłabia się lub niewytłumaczalnie nabiera sił i chęci do życia?


Jednym z efektów postępu cywilizacyjnego jest coraz większe oddalanie się człowieka od natury. Mieszkamy w betonowych blokowiskach, oddychamy nienaturalnie suchym powietrzem ogrzanym przez kaloryfery lub pracujemy w sztucznie oświetlonych i klimatyzowanych biurach, jeździmy klimatyzowanymi, zanieczyszczającymi atmosferę samochodami. Wszystko to sprawia, że otaczająca nas natura oddziaływuje na nas jeszcze bardziej negatywnie.

W czasie jesieni coraz częściej można spotkać osoby uskarżające się na złe samopoczucie, które wiąże się również ze złą pogodą, niskim ciśnieniem czy brakiem słońca. Według danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej na zmiany atmosferyczne reaguje aż 50 do 70 proc. Polaków. 

Najkorzystniejsza pogoda, bardzo poprawiająca się nam samopoczucie występuje przy wypogadzaniu się po niżu oraz pierwsze 7-10 dni wyżu, pod warunkiem że ciśnienie nie przekracza 1020 hPa (wyższe jest groźne dla sercowców). Podsumowując biometeorologicznie korzystne dla ludzkiego ustroju jest uspokojenie pogody po przejściu frontu, bez mgły i parności oraz średnio nasilona słoneczna pogoda. Natomiast okres od grudnia do marca wpływa na nas wyjątkowo niekorzystnie. Zwykle najbardziej dokuczliwe dla pogodowych nadwrażliwców są tzw. fronty atmosferyczne (efekt spotkania się dwóch różnych mas powietrza).

Niekorzystne oddziaływanie pewnych sytuacji pogodowych

Fronty atmosferyczne

- szczególnie chłodne, towarzyszą im zmiany ciśnienia, często powyżej bezpiecznej wartości 8 hPa/dobę, a także spadek temperatury czy wzrost prędkości wiatru
- spadek temperatury i wzrost ciśnienia atmosferycznego wywołują kurczenie naczyń krwionośnych, co może mieć znaczenie dla układu krążenia
- w ich strefie częste są wypadki drogowe, wypadki przy pracy na dużych wysokościach, a największą ich liczbę obserwuje się 24 godziny przed nadejściem frontu
- fronty atmosferyczne przemieszczają się nad Polską około 140 dni w roku

Częstość ostrych zdarzeń kardiologicznych takich jak zawały, migotanie przedsionków, zgony, zależy od układów ciśnienia. Wzrost częstości ostrych zdarzeń kardiologicznych obserwuje się w układach niżowych, w strefie frontów atmosferycznych, w powietrzu ekstremalnie ciepłym i wilgotnym o obniżonej zawartości tlenu w powietrzu oraz w środowisku atmosferycznym zimnym, wilgotnym i wietrznym.

Upał
Większość z nas czuje się niekomfortowo, gdy pogoda jest upalna, z temperaturą powyżej 30,0°C. Taka pogoda towarzyszy zwykle napływowi powietrza zwrotnikowego (ciśnienie pary wodnej w powietrzu przekracza wówczas 18.8 hPa). Taka pogoda utrudnia oddawanie ciepła przez drogi oddechowe i skórę oraz obciąża układ termoregulacji. Jest źle tolerowana przez osoby z dysfunkcją układu krążenia.

Wiatry fenowe
- występują w Sudetach, w Karpatach
- zaliczane są do zjawisk wyzwalających reakcje meteorotropowe z uwagi na towarzyszący im szybki i znaczny spadek ciśnienia i spadek wilgotności oraz wzrost temperatury oraz głównie ze względu na wzrost koncentracji jonów dodatnich w powietrzu
W czasie występowania tego typu wiatru obserwuje się u ludzi wrażliwych zespół reakcji zwanych "chorobą fenową". Przejawia się ona wzmożoną pobudliwością fizyczną i psychiczną, zaburzeniami układu krążenia, niepokojem, ogólnym osłabieniem, uczuciem lęku, depresją, bólami głowy. W czasie wiatru halnego zauważa się również wzrost liczby samobójstw, bójek, wypadków drogowych.

Burze
Burze bardzo silnie działają na układ nerwowy człowieka i towarzyszą często frontom chłodnym. Wyładowania elektryczności atmosferycznej, które powstają podczas intensywnych procesów termodynamicznych powodują wzrost liczby jonów dodatnich w powietrzu. Burze wyzwalają uczucie lęku, niepokoju, powodują trudności w skupieniu uwagi, a nawet zaburzenia krążeniowe i jelitowe.

Promieniowanie słoneczne
Najbardziej aktywną biologicznie częścią widma słonecznego jest promieniowanie nadfioletowe, (szczególnie UVB o długości fali 0,280 - 0,315 nm). Działa ono bakteriobójczo (przyspiesza gojenie się ran), hartująco (sprzyjając występowaniu pigmentacji skóry tzw. „opalenizny”), wywołuje również w ustroju szereg przemian biochemicznych, w wyniku których tworzy się witamina D3, zwana przeciwkrzywiczną.

Najbardziej widoczne są zaburzenia zdrowia będące skutkiem działania skrajnie wysokich lub niskich temperatur oraz promieniowania ultrafioletowego słońca. Mniej oczywisty jest wpływ pogody na nasz nastrój, zachowanie i samopoczucie.

Czynniki pogodotwórcze mogą działać na nas obciążająco, stymulująco oraz odbarczająco.

Czynniki pogodotwórcze: 
- ciśnienie powietrza
- natężenie promieniowania słonecznego i cieplnego
- temperatura
- wilgotność
- ruch powietrza (wiatr) i jego natężenie
- zachmurzenie
- opady atmosferyczne 
- jonizacja powietrza
- pole elektromagnetyczne
- promieniowanie kosmiczne 

Pewne elementy pogody są dodatkowym obciążeniem dla organizmu i mogą powodować zachwianie równowagi chorego organizmu człowieka. Sprzyjają ujawnieniu choroby lub jej zaostrzeniu, mogą też być przyczyną powikłań, a nawet zgonów.

Zjawisko wrażliwości na zmiany pogody nazywamy meteoropatią lub meteowrażliwością. Liczba meteoropatów rośnie systematycznie wraz z rozwojem cywilizacji. Przyjmuje się, że meteoropaci charakteryzują się wzmożoną pobudliwością wegetatywnego układu nerwowego oraz osłabieniem reakcji przystosowawczych. Uznaje się to nawet za „chorobę” cywilizacyjną, spowodowaną także wzmożonym stresem, osłabieniem (np. po chorobie), nadgodzinami w pracy i nieodpowiednim trybem życia. Meteoropatami są zwykle mieszkańcy miast, przebywający w mieszkaniach, komunikacji miejskiej, biurach. Brakuje im ruchu, oddychają zanieczyszczonym powietrzem. Zdecydowanie większą wrażliwość na działanie bodźców pogodowych wykazują kobiety. 

Współczesna medycyna uwzględnia tzw. choroby metorotropowe. To schorzenia lub zespoły chorobowe, które mają związek z pojawianiem się i znikaniem niektórych objawów a czynnikami meteorologicznymi. 

Przykłady chorób meteotropowych:
Choroby gośćcowe 
Choroba wieńcowa 
Choroby alergiczne 
Padaczka 
Nieżyt nosa, gardła, krtani 
Grypa 
Choroby psychiczne 
Wrzody żołądka i dwunastnicy 

Dolegliwości towarzyszące meteoropatii


Przyczyny dolegliwości związane z pogodą
nagłe zmiany ciśnienia - 56%
niskie ciśnienie - 46%
pora jesienno-zimowa - 36%
deszcz - 32%
silny wiatr 31%
brak słońca przez dłuższy czas - 24%
skoki temperatury - 22%
zbieranie sie na deszcz - 20%
zmiana pór roku - 19%
parna i duszna pogoda  - 17%
wysokie ciśnienie  - 16%
upały  - 15%
duże zachmurzenie  - 13%
brak słońca / światła  - 13%
burze  - 6%
(Dane: Badanie MillwardBrown SMG/KRC, 2005 r. , N =485 – respondenci miewający dolegliwości związane z pogodą.) 

Dolegliwości spowodowane przez niekorzystne warunki pogodowe wyraźnie dzielą się na objawy bólowe i niebólowe.

Dolegliwości niebólowe związane z pogodą

65% spośród wszystkich meteoropatów odczuwa dolegliwości fizyczne, a 53% meteoropatów skarży się na dolegliwości psychiczne związane z pogodą.

Dolegliwości fizyczne towarzyszące meteoropatii (65%):
1. ospałość / senność – 37%
2. uczucie zmęczenia – 35%
3. trudności z koncentracją – 15%
4. bezsenność – 10%
5. jest mi słabo, mam uczucie duszności – 8%
6. nadpobudliwość – 8%
Dolegliwości psychiczne towarzyszące meteoropatii (53%):
1. pogorszony nastrój – 31%
2. drażliwość, podenerwowanie – 24%
3. brak energii / chęci do działania – 21%
4. uczucie rozbicia – 12%
5. apatia – 7%
6. inne – 1%
(Dane: Badanie MillwardBrown SMG/KRC, 2005 r. , N 485 – respondenci, miewający dolegliwości związane z pogodą.)

Dla usystematyzowania rodzajów reakcji meteorotropowych, stosuje się klasyfikację Carry'ego. W zależności od oddziałujących czynników meteorologicznych wyróżnia się w niej trzy typy reakcji meteorotropowych: 
Typ W: osoby odczuwające dolegliwości przy przechodzeniu ciepłego frontu, natomiast dobrze znoszące zwłaszcza klimat górski. 
Typ G: mieszany (najszerzej reprezentowany) - stanowią go osoby reagujące zarówno na fronty ciepłe, jak i zimne. 
Typ K: osoby odczuwające dolegliwości przy przechodzeniu chłodnego frontu, a dobrze znoszące łagodny, ciepły klimat; osoby te są skłonne do przeziębień i nerwic.

Jak rozpoznać, czy mamy do czynienia z meteoropatią, czy z zaostrzeniem przebiegu istniejącej choroby?

Pomocne bywa informacja, że większość meteoropatów odczuwa dolegliwości od wielu lat i regularnie, więc jeśli ktoś wcześniej nie był wrażliwy na zmiany pogody, a nagle zaczyna je odczuwać, to taka sytuacja może wymagać pogłębionej diagnostyki. Wraz z wiekiem zwiększa się ilość meteoropatów, ale również prawdopodobieństwo wystąpienia wielu chorób znacząco wzrasta. 

Ból głowy a pogoda
Bóle głowy to typowa dolegliwość u osób wrażliwych na zmiany pogody. Zazwyczaj są to łagodne bóle, wprawdzie przykre, ale nie upośledzające znacząco zdolności do normalnego funkcjonowania i dające się łatwo opanować.

Bóle stawów a pogoda
Bóle stawów narastające przy niekorzystnej pogodzie są często objawem schorzeń zapalnych i zwyrodnieniowych narządu ruchu. Ograniczają się wtedy jedynie do niektórych stawów, a nasileniu ulega też sam stan zapalny, co może wymagać leczenia specjalistycznego. Także kości i stawy uprzednio dotknięte urazem (zwłaszcza leczone operacyjnie z powodu urazu) przy zmianach pogody potrafią boleć. 

Wpływ pogody na zaburzenia snu i nastroju 
Zaburzenia snu i obniżenie nastroju mogą mieć związek z pogodą, ale mogą być również objawami depresji. Zaburzenia snu i nastroju, na które uskarżają się meteoropaci są przemijające, krótkotrwałe i jedynie w wyjątkowych przypadkach wpływają istotnie na zdolność do wykonywania codziennych zajęć. Mogą być również skutkiem nieprawidłowego odżywiania, niewyspania, stresu oraz braku ruchu. Zwykle następuje całkowite ustąpienie objawów wraz z poprawą pogody. 

Profilaktyka negatywnych skutków wpływu pogody

Jak sobie radzić? Sposoby na nagłe zmiany pogody:

1. Unikaj stresujących sytuacji. Rozdrażenienie i podenerwowanie powodują nasilenie bólu głowy. 
2. Wybierz się na długi spacer.
3. Zdrowo się odżywiaj i unikaj używek.
4. Odpowiednio uzupełnij dietę w witaminy i substancje mineralne. Uzupełnij dietę w witaminę B i magnez. Znajdziesz je w kaszach, nabiale, warzywach strączkowych, orzechach i czekoladzie. Także uzupełnij niedobór cynku i selenu. Dużo tych pierwiastków zawierają płatki owsiane, ciemne pieczywo, banany, otręby, cebula i pomidory.
5. Stosuj różne techniki relaksacyjne np. ćwicz jogę, słuchaj muzyki relaksacyjnej, spróbuj medytacji, naucz się prawidłowo oddychać, wdychaj ulubiony olejek eteryczny. 
6. Weź naprzemienny ciepły i chłodny prysznic oraz wykonaj delikatny masaż okolic oczu i czoła.
7. Śmiej się jak najwięcej, to rozluźnia mięśnie, przywraca obiektywizm i ożywia umysł oraz ciało.
8. Śpij odpowiednio długo, zaplanuj czas na rozrywkę, a także staraj się unikać hałasu.
9. Odpowiednio nawadniaj organizm.
10. Jeśli nie ma przeciwwskazań na przykład w postaci chorób układu krążenia można stosować także krioterapię lub saunę (najlepiej skonsultuj się z lekarzem).
11. Prowadź higieniczny tryb życia.

Przykłady naturalnych olejków eterycznych, które nadają się do inhalacji, masaży, kąpieli:
Olejek lawendowy
- jest antybakteryjny i przeciwwirusowy, pomaga zwalczyć infekcje górnych dróg oddechowych, przeziębienia, katar, pobudza przy nadmiernej senności, łagodzi ból przy migrenie, bólu głowy
Olejek z melisy
- działa uspokajająco, łagodzi silne napięcia nerwowe, ataki histerii, trudności w zasypianiu,działa antyseptycznie, odkażająco, łagodzi bóle głowy i menstruacyjne
Olejek różany
- ma właściwości bakteriobójcze, działa tonizująco na cały organizm, polecany jest przy bólach głowy, mdłościach, zmęczeniu psychicznym i fizycznym
Olejek rozmarynowy
- stymuluje pracę centralnego układu nerwowego - pomaga przy depresji, zmęczeniu psychicznym, wzmożonym napięciu, trudności w zapamiętywaniu; tonizuje pracę serca; łagodzi dolegliwości związane z żylakami; ułatwia oddychanie w czasie kataru, łagodzi kaszel przy przeziębieniu, grypie

Relaksująca kąpiel z lawendą
4 łyżki suszu z kwiatów lawendy zalewamy litrem wrzątku i parzymy pod przykryciem przez 15 minut. Następnie napar przecedzamy i wlewamy do wanny z ciepłą wodą. 

Kierowca wrażliwy na pogodę

Stan polskich dróg pozostawia wiele do życzenia. Ale na jakość podróży wpływa także pogoda - wiąże się to nie tylko z pogorszeniem warunków drogowych, ale także samopoczuciem i koncentracją. Przed wyruszeniem w długą trasę warto więc sprawdzić jakie warunki panują w regionie do którego się wybieramy.

Senność spowodowana pogorszeniem pogody może być kłopotliwa dla kierowców. Podczas dłuższej podróży warto otworzyć okna, zdjąć buty lub włączyć radio z pobudzającą muzyką. Jeśli takie zabiegi nie pomogą trzeba się na chwilę zatrzymać, wysiąść z samochodu i chwilę się pogimnastykować.

Leki a pogoda

Wpływ pogody na leki

Podczas ocieplania się powietrza leki w przewodzie pokarmowym wchłaniają się szybciej. Kiedy pogoda się ochładza, wchłaniają się wolniej (także leki wstrzyknięte podskórnie). Przy ciepłej pogodzie wzrasta toksyczność leków i zanieczyszczeń w powietrzu, bo szybciej są absorbowane przez drogi oddechowe i skórę. To wszystko warto wziąć pod uwagę, kiedy zażywa się lekarstwa.

Ciekawostki pogodowe

1. Na bóle głowy czy osłabienie znacznie częściej skarżą się mieszkańcy słonecznych Włoch a nie Norwegowie.
2. W Wielkiej Brytanii wpływ pogody na zdrowie traktuje się bardzo poważnie. Istnieje specjalny serwis tworzony przez meteorologów i lekarzy. Dzięki temu szpitale i przychodnie dowiadują się z wyprzedzeniem np. o możliwości wystąpienia większej liczby zawałów (mogą przygotować odpowiednią liczbę sprzętu reanimacyjnego czy dodatkowe zespoły ratownicze).
3. Kiedy w górach wieje halny, policja odnotowuje większą liczbę wypadków i samobójstw. Ten suchy, ciepły wiatr wraz z ociepleniem i spadkiem wilgotności powietrza niesie ze sobą fale depresji. Natomiast po przejściu halnego w górach wzrasta widoczność, ale zamiast ochoty na górską wędrówkę, turystów ogarnia senność lub rozdrażnienie. W krajach arabskich zwyczajowe prawo mówi o tym, że przestępstwa dokonane podczas chamsinu (to odpowiednik naszego halnego) nie podlegają karze.
4. Australijscy psychologowie odkryli, że przy brzydkiej pogodzie ludzie wypadają znacznie lepiej w testach pamięciowych. Badanie wykazało, że im gorsza jest pogoda i im bardziej przygnębieni czują się ludzie, tym sprawniej działają ich umysły. Podczas brzydkiej pogody zapamiętujemy aż trzy razy więcej niż podczas słonecznych dni.
5. Obserwując wróble można przewidzieć jak będzie pogoda. Jeżeli w dzień wróble są ruchliwe, wesołe i dokazują między sobą, oznacza to, że czeka nas ładna pogoda. Gdy przestają ćwierkać, kąpią się w piasku lub siedzą napuszone w gniazdach i na gałązkach - prawdopodobnie będzie padać. A z kolei jeśli w pochmurny dzień ptaki nagle zaczynają śpiewać, zwiastują nadejście pogody słonecznej. Latające gromadki wróbli są zapowiedzią gorących dni. Lecz kiedy stadami przelatują z miejsca w miejsce, to wkrótce zacznie silnie wiać. A przed nadejściem burzy ptaki, podobnie jak reszta zwierząt, szukają zacisznego schronienia.

Słowniczek pogodowy

Meteoropatia (zwana inaczej meteopatią) nie jest typową chorobą jak inne. Charakteryzuje się wrażliwością organizmu na niekorzystne warunki pogodowe, której przejawem są nieprawidłowe reakcje w sferze fizycznej i psychicznej człowieka, a także w ten sposób określane jest zaostrzanie się chorób przewlekłych pod wpływem zmian pogodowych.

Biometerologia
Biometeorologia człowieka bada wpływ typów pogody na człowieka. Ze względu na znaczny rozwój tej nauki biometeorologię dzieli się na meteorofizjologię (zajmuje się wpływem klimatu i pogody na funkcjonowanie zdrowego organizmu człowieka) oraz na meteoropatologię (zajmuje się wpływem typów pogody na organizm człowieka chorego.


Oprac. Alicja Krauze

Poprzedni artykuł Następny artykuł

Opinie internautów

Dodaj swoją opinię

  1. Emilcia_89

    Data dodania:
    19 Listopad 2009

    Może te olejki jakos mi pomoga bo sama nie wiem co juz mam robic:(:( Latem moglam doslownie przepowiadac pogode!!! I nawet sprawdzalo sie! Czasami bola mnie nogi (kostki i łydki), kiedy indziej strasznie głowa!!! Czego nie cierpie! A w jeszcze inne dni tak jakby drętwieje mi jeden policzek!! I jak go dotykam to mnie boli! Jestem tym przerazona! Mam 20 lat a czasami zrzędze jakbym miala 60!! No ale jak źle sie czuje to co mam zrobic:( Najgorsza jest nagła zmiana pogody, no i wejscie w inna pore roku! Mogłabym pisac i pisac, nienawidze tego uczucia i czasami przerasta mnie ono! Moja mama ma identycznie!! Masakra..

  2. Hubert

    Data dodania:
    20 Listopad 2009

    Masz to w genach. :/ Ja nie lubię tylko wiosenno-letniej pogody i związanej z nią alergii... no i może mocno zmiennej pogody tak jak teraz momentami, kiedy nie wiadomo czy taszczyć ze sobą szalik i rękawiczki czy nie (o parasolu nie wspominając).

  3. Brak Avatara

    edit1

    Data dodania:
    17 Styczeń 2013

    mi tez dokucza zmienna pogoda, bóle głowy, rwanie w stawach......skąd ja to znam :( Chciałam jednak nawiązać do ciekawostek pogodowych z artykułu powyżej, punkt 2. Takie serwisy istnieją nie tylko w Wielkiej Brytanii. W Polsce takie serwisy zastępuje nam prognoza biometeorologiczna, przy zwykłej prognozie pogody, a że Polacy sami wiedzą najlepiej co im dolega i jak sobie pomóc to wystarcza im znajomość samego tzw. biometu. Jednak większość mediów podaje niezbyt dokładny biomet. Znalazłam bardzo dokładną prognozę biometeorologiczną na www.biometeo.pl i super że ktoś wreszcie zauważył jak bardzo jest potrzebna taka prognoza.

  4. 3 z 3 opinii. Załóż konto i/lub Zaloguj się aby zobaczyć wszyskie

Dodaj opinię

Swoje opinie wyrażać mogą tylko opini zarejestrowane w serwisie

Załóż konto i/lub Zaloguj się

Wyszukiwarka artykułów

Twoja wyszukiwarka

Polecamy: logiczne chińskie gry planszowe, które rozwijają strategiczne myślenie, wyrabiają bystrość umysłu i ćwiczą pamięć.


© 2008-2013 Prywatne Zdrowie. Pewne prawa zastrzeżone