Każdy pacjent powinien znać swoje prawa i umieć z nich korzystać. Jednakże prawa pacjenta występują w wielu aktach prawnych. Nierzadko są rezultatem przepisów, które nakładają obowiązki na różne podmioty uczestniczące w udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Bardzo często pacjenci nie znają swoich praw, a jeśli mają do nich dostęp, to nie zawsze są one dla nich w pełni zrozumiałe. Uprawnienie, które należy się w równym stopniu każdemu człowiekowi z tytułu korzystania ze świadczeń zdrowotnych stanowi prawo pacjenta.

      Świadczenia opieki zdrowotnej przysługują wszystkim obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej, na zasadach określonych w ustawie. Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U.91.91.408 ze zm.) wymienia prawa pacjenta takich zakładów. Nie jest to zamknięta lista praw, ale prawa podstawowe, które stanowią katalog bezwzględnych wymagań, jakie pacjent może stawiać zakładowi.

     Aktualnie Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) zarządza wydzielonymi środkami na świadczenia zdrowotne, które odliczane są od podatków obywateli. Z dniem 1 stycznia 2007 r. składka na ubezpieczenie zdrowotne osiągnęła maksymalną wysokość zapisaną w ustawie i wynosi 9% podstawy jej wymiaru. Każdy obywatel płaci składkę w wysokości proporcjonalnej do swoich zarobków, natomiast otrzymuje pomoc medyczną w zależności od potrzeb. Solidarnie państwo nadal pokrywa część wydatków na ochronę zdrowia. Budżet państwa finansuje w ramach ochrony zdrowia to co zawarte w Dziale 851 w Części 46 Ustawy budżetowej (Dz. U. 2006 Nr 35 poz. 244). Ministerstwo Zdrowia finansuje procedury wysokospecjalistyczne zgodnie z odrębnym przepisem (Dz. U. nr 267, poz. 2661 z późn. zm.). Środki publiczne na świadczenia wysokospecjalistyczne przekazywane są tym świadczeniodawcom, z którymi ministerstwo zawarło umowę o ich udzielanie po spełnieniu przez nich odpowiednich wymagań.

Kto płaci za świadczenia zdrowotne?

1.      NFZ

      W przypadku osób ubezpieczonych:

- osoby, za które odprowadzane są składki na ubezpieczenie zdrowotne

- osoby same opłacające składkę

- osoby objęte ubezpieczeniem dobrowolnym

- osoby odbywające staż adaptacyjny, kurs języka polskiego oraz kursy przygotowawcze do podjęcia nauki w języku polskim, o których mowa w przepisach o szkolnictwie wyższym, członkowie rodzin osób objętych ubezpieczeniem powszechnym

2.      Budżet państwa

-  w przypadku osób innych niż ubezpieczone

3.      Obywatel

- za orzeczenia potrzebne do uzyskania prawa jazdy i inne zaświadczenia lekarskie wydawane na nasze życzenie, za wyjątkiem zaświadczeń potrzebnych do  uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego albo świadczenia z pomocy społecznej za świadczenia znajdujące się w wykazie stanowiącym załącznik do ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

     Regulowaniem i dochodzeniem praw pacjenta zajmuje się Rzecznik Praw Pacjenta. Pracownik ten może wpłynąć na decyzję NFZ o ukaraniu finansowym placówki zdrowotnej. Jeżeli naruszenie praw pacjenta, polegające na niewykonywaniu zawartych w umowie z NFZ usług medycznych ma miejsce w zakładzie opieki zdrowotnej mającej kontrakt z NFZ, warto udać się do wojewódzkiego Rzecznika Praw Pacjenta. Biuro Praw Pacjenta przy Ministrze Zdrowia zostało powołane w dniu 1 stycznia 2002 roku. Obecnie podstawą prawną funkcjonowania Biura stanowi zarządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2006 roku w sprawie Biura Praw Pacjenta przy Ministrze Zdrowia (DZ. Urz. z 2006 r. Nr 07, poz. 29).

      Biuro umożliwia pacjentom kontakt z osobami obsługującym infolinię, prawnikami oraz konsultantami medycznymi. Ponadto w Biurze zatrudnionych jest 16 osób pełniących funkcję Rzeczników Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego.

 

WAŻNE ADRESY I TELEFONY

Szczegółowych informacji o prawach pacjenta udziela

Biuro Praw Pacjenta
przy Ministrze Zdrowia
Dyrektor biura: Krystyna Barbara Kozłowska
adres: ul. Długa 38/40 Warszawa 00-238
tel./faks: (0-22) 635-75-78
e-mail: sekretariat@bpp.gov.pl
BEZPŁATNA INFOLINIA
0-800-190-590 (pn. - pt. w godz. 9.00 - 21.00)
Biuro czynne: pn. - pt. w godz. 8.15 - 16.15
Przyjmowanie petentów: pn. - pt. w godz. 9.00 - 15.00
Prawnik biura przyjmuje: pn. - pt. w godz. 9.00 - 15.00

Rzecznicy praw pacjenta

1.  Narodowy Fundusz Zdrowia - Centrala, ul. Grójecka 186, 02-390 Warszawa, Aleksandra Piątek, tel. (22) 572-61-55, rzecznikprawpacjenta@nfz.gov.pl

1. 2.  Dolnośląski OW NFZ, ul. Dawida 2, pokój 15, 50-525 Wrocław, Małgorzata Sadowy-Piątek, tel. (71) 797-91-48/49, rzecznikpp@nfz-wroclaw.pl
2. 3.  Kujawsko-Pomorski OW NFZ, ul. J. Słowackiego 3, pokój 6, 85-071 Bydgoszcz, Mariola Tuszyńska, tel. (52) 325-27-37, mariola.tuszynska@nfz-bydgoszcz.pl
3. 4.  Lubelski OW NFZ, ul. Szkolna 16, pokój 2, 20-124 Lublin, Krystyna Domańska, tel. (81) 531-05-45, krystyna.domanska@nfz-lublin.pl
4. 5.  Lubuski OW NFZ, ul. Podgórna 9B, pokój 5, 65-057 Zielona Góra, Anna Sierżęga, tel. (68) 328-76-76, rzecznik_praw@nfz-zielonagora.pl
5. 6.  Łódzki OW NFZ, ul. Żeligowskiego 32/34, 90-032 Łódź, Małgorzata Zalewska, tel. (42) 275-41-40 do 44, rzecznikpp@nfz-lodz.pl
6. 7.  Małopolski OW NFZ, ul. Batorego 24, 31-135 Kraków, Tomasz Filarski, tel. (12) 298-83-03, t.filarski@nfz-krakow.pl
7. 8.  Mazowiecki OW NFZ, ul. Chałubińskiego 8, 00-613 Warszawa, Władysława Wójcik, tel. (22) 582-84-15, rpp@nfz-warszawa.pl
8. 9.  Opolski OW NFZ, ul. Głogowska 37, pokój nr 7, 43-315 Opole, Tadeusz Kaczmarek, tel. (77) 402-01-82, 457-69-76, rpp_kaczmarek@nfz-opole.pl
9. 10.  Podkarpacki OW NFZ, ul. Zamkowa 8, 35-032 Rzeszów, Jadwiga Woś, tel. (17) 860-41-70, rzecznik_praw@nfz-rzeszow.pl
10. 11.  Podlaski OW NFZ, ul. Pałacowa 3, pokój 1, 15-042 Białystok, Anna Zajkowska Głowacka, tel. (85) 745-95-76/77, aglowacka@nfz-bialystok.pl
11. 12.  Pomorski OW NFZ, ul. Podwale Staromiejskie 69, 80-844 Gdańsk, Jadwiga Styczeń, tel. (58) 321-86-29, 321-86-32, rzecznik.praw.pacjenta@nfz-gdansk.pl
12. 13.  Śląski OW NFZ, ul. Kossutha 13, pokój nr 109, 40-844 Katowice, Maria Kukawska, tel. (32) 735-17-07, mkukawska@nfz-katowice.pl
13. 14.  Świętokrzyski OW NFZ, ul. Jana Pawła II 9, pokój 023, 25-025 Kielce, Wojciech Mazur, tel. (41) 364-61-06, rzecznik.praw.pacjenta@nfz-kielce.pl
14. 15.  Warmińsko-Mazurski OW NFZ, ul. Żołnierska 16, pokój 1, 10-561 Olsztyn, Bogusława Leszczyńska, tel. (89) 539-97-93, rzecznik.pp@nfz-olsztyn.pl
15. 16.  Wielkopolski OW NFZ, ul. Piekary 14/15, pokój 608, 609, 61-823 Poznań, Tomasz Niewiadomski, tel. (61) 850-60-26, 850-60-75, tomasz.niewiadomski@nfz-poznan.pl
16. 17.  Zachodniopomorski OW NFZ, ul. Arkońska 45, pokój 4, 71-470 Szczecin, Maria Matusiak, tel. (91) 425-10-52, maria.matusiak@nfz-szczecin.pl

GDZIE SIĘ LECZYĆ?

(91) 46 45 045 informacja całodobowa

PORADY PRAWNE W PYTANIACH I ODPOWIEDZIACH

http://www.bpp.waw.pl/poradyprawne.html

 

Dodatkowo prezentujemy CZĘŚĆ OGÓLNĄ PRAW PACJENTA, za tydzień będzie zaprezentowana część szczegółowa.

 

KARTA PRAW PACJENTA

CZĘŚĆ OGÓLNA

Dotyczy pacjentów: korzystających ze świadczeń zdrowotnych w ramach ubezpieczenia zdrowotnego, korzystających z prywatnego sektora usług medycznych oraz innych niż ubezpieczeni.

PRAWA PACJENTA

1.        Prawo do ochrony zdrowia (art. 68 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.)).

2.        Prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom wiedzy medycznej, opartej na dostępnych metodach i środkach zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, wykonywanych przez lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarki, położne, diagnostów laboratoryjnych z należytą starannością i zgodnie z zasadami etyki zawodowej, a w sytuacji ograniczonych możliwości udzielenia odpowiednich świadczeń - do korzystania z rzetelnej, opartej na kryteriach medycznych jawnej procedury ustalającej kolejność dostępu do świadczeń (art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89) zwanej dalej „ustawą o zakładach opieki zdrowotnej"; art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2005 r. Nr 226, poz. 1943, z późn. zm.) zwanej dalej „ustawą o zawodach lekarza i lekarza dentysty"; art. 18 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602, z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą o zawodach pielęgniarki i położnej"; art. 21 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 144, poz. 1529, z późn. zm.) zwanej dalej „ustawą o diagnostyce laboratoryjnej").

3.        Prawo do natychmiastowej pomocy medycznej w zakładach opieki zdrowotnej, ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia pacjenta (art. 7 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej).

4.        Prawo do intymności i poszanowania godności osobistej w czasie udzielania świadczeń zdrowotnych (art. 19 ust. 1 pkt 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej; art. 36 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty)

5.        Prawo do umierania w spokoju i godności (art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej).

6.        Prawo (pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego) do uzyskania przystępnej informacji od lekarza o: swoim stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia, rokowaniu. Lekarz może być zwolniony z tego obowiązku wyłącznie na żądanie pacjenta. Lekarz może udzielać powyższych informacji, innym osobom tylko za zgodą pacjenta (art. 31 ust. 1 - 3 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty; art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej).

7.        Prawo do wyrażania zgody na przeprowadzenie badania lub udzielenia innych świadczeń zdrowotnych, po uzyskania od lekarza odpowiedniej informacji. Jeżeli obowiązujące przepisy prawa nie stanowią inaczej, zgoda pacjenta może być wyrażona ustnie albo nawet poprzez takie jego zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje na wolę poddania się proponowanym przez lekarza czynnościom medycznym (art. 32 ust. 1 i ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty; art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej).

8.        Prawo do wyrażenia w formie pisemnej zgody na zabieg operacyjny albo na zastosowanie metody leczenia lub diagnostyki stwarzającej podwyższone ryzyko dla pacjenta (art. 34 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty).

9.        Prawo do wyrażenia w formie pisemnej zgody (a w przypadku niemożności wyrażenia zgody w powyższej formie, za równoważne uważa się wyrażenie zgody ustnie złożonej w obecności dwóch świadków) na uczestnictwo w eksperymencie medycznym po uprzednim uzyskaniu informacji: o celach, sposobach i warunkach przeprowadzenia przedmiotowego eksperymentu, spodziewanych korzyściach leczniczych lub poznawczych, ryzyku oraz o możliwości odstąpienia od udziału w eksperymencie, w każdym jego stadium. W przypadku gdyby natychmiastowe przerwanie eksperymentu mogło spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia jego uczestnika, lekarz obowiązany jest go o tym poinformować (art. 24, art. 25 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty).

10.     Prawo do wyrażenia dobrowolnie świadomej zgody w formie pisemnej na uczestnictwo w badaniu klinicznym (a w przypadku niemożności wyrażenia zgody w powyższej formie, za równoważne uważa się wyrażenie zgody ustnie złożonej w obecności, co najmniej dwóch świadków), po wcześniejszym przekazaniu informacji dotyczących istoty, znaczenia, skutków i ryzyka związanego z badaniem klinicznym. Uczestnik badania klinicznego może w każdej chwili bez szkody dla siebie wycofać się z badania klinicznego (art. 37 b ust. 2 pkt 2, art. 37 f ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 533, z późn. zm.) zwanej dalej „prawem farmaceutycznym").

11.      Prawo do wyrażenia sprzeciwu na pobranie po śmierci komórek, tkanek i narządów oraz cofnięcia tego sprzeciwu w każdym czasie (art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów (Dz. U. Nr 169, poz. 1411) zwanej dalej „ustawą o transplantacji").

12.   Prawo do pomieszczenia i wyżywienia odpowiednich do stanu zdrowia pacjenta w zakładach opieki zdrowotnej przeznaczonych dla osób wymagających całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych (art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej).

13.     Prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej sprawowanej przez osobę bliską lub inną osobę wskazaną przez pacjenta w zakładach opieki zdrowotnej (art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej).

14.     Prawo do kontaktu osobistego, telefonicznego lub korespondencyjnego z osobami z zewnątrz w zakładach opieki zdrowotnej. Jednakże kontakt osobisty może zostać ograniczony w przypadku zagrożenia epidemicznego lub ze względu na warunki przebywania innych osób chorych w szpitalu. Kierownik zakładu opieki zdrowotnej lub upoważniony lekarz może ograniczyć prawo do kontaktu osobistego z osobami z zewnątrz, w tym do sprawowania opieki pielęgnacyjnej przez osobę bliską lub inną osobę wskazaną przez pacjenta (art. 19 ust. 3 pkt 2 i art. 19 ust. 5 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej).

15.     Prawo do opieki duszpasterskiej w zakładach opieki zdrowotnej (art. 19 ust. 3 pkt 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej).

16.   Prawo do wskazania osoby lub instytucji, którą zakład opieki zdrowotnej obowiązany jest niezwłocznie powiadomić w razie pogorszenia się stanu zdrowia pacjenta powodującego zagrożenie życia lub w razie śmierci pacjenta (art. 20 ust. 2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej).

17.   Prawo do wypisania ze szpitala, gdy stan zdrowia pacjenta nie wymaga dalszego leczenia w szpitalu bądź na własne żądanie - w takiej sytuacji pacjent ma prawo do informacji o możliwych następstwach zaprzestania leczenia w szpitalu. Przy wypisie pacjent ma prawo do otrzymania oryginału oraz jednej kopii Karty Informacyjnej z Leczenia Szpitalnego z podaniem rozpoznania w języku polskim (art. 22 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, § 16 ust. 1, ust 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2006 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. Nr 247, poz. 1819) zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie dokumentacji medycznej").

18.     Prawo do wyrażenia osobiście lub przez przedstawiciela ustawowego sprzeciwu na wykonanie sekcji zwłok w zakładach opieki zdrowotnej (art. 24 ust. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej).

19.     Prawo do dostępu do dokumentacji medycznej na wniosek pacjenta, jego przedstawiciela ustawowego lub osoby przez niego upoważnionej, a w razie śmierci - osoby przez pacjenta upoważnionej do uzyskania dokumentacji w przypadku jego zgonu w formie m.in.: wglądu w zakładzie opieki zdrowotnej lub poprzez odpłatne sporządzenie jej wyciągów, odpisów, kopii (art. 18 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej; § 52 rozporządzenia w sprawie dokumentacji medycznej).

20.     Prawo do ochrony danych zawartych w dokumentacji medycznej oraz innych związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych (art. 27 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, z późn. zm.); art. 18 ust. 2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej; § 52 ust. 2 rozporządzenia w sprawie dokumentacji medycznej).

21.     Prawo do zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem uzyskanych przez personel medyczny w związku z wykonywaniem zawodu z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa (art. 40 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty; art. 21 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej; art. 29 ustawy o diagnostyce laboratoryjnej).

22.     Prawo do przechowywania wartościowych rzeczy w depozycie zakładów opieki zdrowotnej przeznaczonych dla osób wymagających całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych (art. 19b ustawy o zakładach opieki zdrowotnej).

23.     Prawo do uzyskania od lekarza i lekarza dentysty informacji o realnej możliwości uzyskania świadczenia zdrowotnego u innego lekarza lub w zakładzie opieki zdrowotnej, jeżeli lekarz odmówił udzielenia świadczenia (art. 38 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty).

24.     Prawo do otrzymania od farmaceuty w przypadku nagłego zagrożenia zdrowia lub życia bez recepty lekarskiej produktu leczniczego zastrzeżonego do wydawania na receptę w najmniejszym terapeutycznym opakowaniu z wyłączeniem środków odurzających, substancji psychotropowych i prekursorów grupy I-R (art. 96 ust. 2 prawa farmaceutycznego).

25.     Prawo do dostępu do informacji o prawach pacjenta w zakładzie opieki zdrowotnej. Pielęgniarka, położna ma obowiązek poinformować pacjenta o jego prawach. (art. 19 ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej; art. 20 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej).

26.     Prawo do złożenia skargi na lekarza i lekarza dentystę do rzecznika odpowiedzialności zawodowej przy właściwej izbie lekarskiej w przypadku podejrzenia postępowania sprzecznego z zasadami etyki i deontologii zawodowej oraz za naruszenie przepisów o wykonywaniu zawodu lekarza (art. 41 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 30, poz. 158, z późn. zm.)).

27.     Prawo do złożenia skargi na pielęgniarkę i położną do rzecznika odpowiedzialności zawodowej przy właściwej izbie pielęgniarek i położnych w przypadku podejrzenia postępowania sprzecznego z zasadami etyki zawodowej oraz za zawinione naruszenie przepisów dotyczących wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej (art. 38 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U. Nr 91, poz. 178, z późn. zm.)).

28.     Prawo do złożenia skargi na diagnostę laboratoryjnego do rzecznika dyscyplinarnego w Krajowej Izbie Diagnostów Laboratoryjnych w przypadku podejrzenia postępowania sprzecznego z zasadami etyki zawodowej lub przepisami dotyczącymi wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej (art. 56 ust. 1 ustawy o diagnostyce laboratoryjnej).

 

Źródło:

www.mz.gov.pl

www.nfz.gov.pl

www.bbp.waw.pl

 

Poprzedni artykuł Następny artykuł

Dodaj swoją opinię

1. 

   Emilcia_89

   Data dodania:

   14 Styczeń 2009

   Prawa pacjenta rzeczywiscie odgrywaja wielka role. To jest prawda ze wiekszosc pacjentow nie zna swoich praw.. Powiem szczerze że ja tez nie znałam, ale warto sie tym zainteresować bo nigdy człowiek nie wie kiedy moze trafić do szpitala.. W szpitalu tez sa wywieszone prawa pacjenta, ale wtedy raczej nie myslimy o tym.

2. 

   Emilcia_89

   Data dodania:

   14 Styczeń 2009

   Bardzo ogolnie sa one tutaj wypisane - to prawda, ale poczekamy tydzien na szczególowe:) Sama jestem ciekawa jak to wyglada..

3. 

   dociaaaa

   Data dodania:

   14 Styczeń 2009

   co z tego że te prawa są? jak i tak wiekszosc o nich nie wie ... pielegniarki nie przestrzegaja a nawet lepiej pewnie i ch nawet do konca nie znaja ... wiec Emilcia ... chyba nie odgrywają aż tak wielkiej roli

4. 3 z 17 opinii. Załóż konto i/lub Zaloguj się aby zobaczyć wszyskie

Swoje opinie wyrażać mogą tylko opini zarejestrowane w serwisie

Załóż konto i/lub Zaloguj się