U noworodka kości czaszki nie są jeszcze całkowicie wykształcone. Pomiędzy poszczególnymi kośćmi istnieją błoniaste połączenia, zwane ciemiączkami. Jest ich 6 (dwa parzyste i dwa nieparzyste). Największe z nich nazywane ciemiączkiem przednim znajduje się powyżej czoła, prawie na szczycie głowy. Kształtem przypomina latawiec o wymiarach ok. 1-5 cm długości i 1-5 cm szerokości. Przykładając głowicę ultrasonograficzną do ciemiączka przedniego można obejrzeć wnętrze czaszki noworodka. Przez to samo ciemiączko można wyczuć tętnienie naczyń mózgowych oraz ocenić orientacyjnie ciśnienie wewnątrzczaszkowe. Ponieważ ciemiączka wraz ze wzrastaniem głowy dziecka kostnieją i zanikają (ok. 1 roku życia), wykonanie badania przezciemiączkowego możliwe jest jedynie u noworodków i niemowląt.

Wskazania
Wskazania do wykonania USG przezciemiączkowego głowy obejmują następujące grupy pacjentów:
wcześniaki (noworodki urodzone przed ukończeniem 37 tygodnia trwania ciąży)
noworodki z niską urodzeniową wagą ciała;
dzieci z wadami wrodzonymi dotyczącymi mózgu i układu nerwowego
niedotlenienie dziecka w czasie ciąży, porodu i w okresie noworodkowym
podejrzenie krwawienia śródczaszkowego;
zbyt duży przyrost obwodu głowy noworodka po porodzie (podejrzenie wodogłowia)
nieprawidłowy rozwój niemowlęcia oraz objawy sugerujące nieprawidłowości w układzie nerwowym (np. drgawki)
zakażenia płodu podczas trwania ciąży oraz infekcje u noworodka 
noworodki i niemowlęta po urazie głowy

Przed badaniem
Lekarz wykonuje badanie aparatem ultrasonograficznym w pracowni badań USG lub aparatem przenośnym przy łóżku dziecka. Badanie trwa kilkanaście minut, jest bezpieczne dla dziecka i nie wymaga żadnych wcześniejszych przygotowań.

Przeciwwskazania
Jedynie ciężki stan dziecka może być przeciwwskazaniem do wykonania badania przezciemiączkowego głowy u dziecka. 

Przebieg badania
Przed przyłożeniem głowicy skóra jest smarowana żelem, który poprawia przyleganie głowicy do skóry oraz zapobiega zniekształceniom fali dźwiękowej przez powietrze. Po przyłożeniu głowicy lekarz może obejrzeć i ocenić struktury anatomiczne mózgu w różnych przekrojach (osiowym, strzałkowym i wieńcowym). 

Po badaniu
Dziecko nie potrzebuje żadnej specjalistycznej opieki.